Kategoriler
Yeryüzü & Tabiat

Kızıl panda: Özellikler, davranış, habitat ve beslenme

Kırmızı panda veya küçük panda olarak da bilinen kızıl panda (Ailurus fulgens), kırmızımsı kahverengi postu, gür kuyruğu ve desenli yüzü olan tüylü ve sevimli bir memelidir. Hem kızıl panda hem de büyük panda Çin'de yaşıyor ve bambu yiyor olsalar da, yakın akraba değiller. Büyük panda, ayı ile daha yakından ilişkili. Kızıl panda ise akrabalık noktasında bir rakun ya da kokarcaya yakındır. Bilim adamları kırmızı panda olarak da bilinen kızıl pandaların sınıflandırmasını uzun süre tartıştılar; şu anda Ailuridae adında kendi özel ailesine sahip.

Kızıl pandanın özellikleri

Yaygın adı

Kızıl panda, kırmızı panda, küçük panda

Bilimsel adı

Ailurus fulgens

Ayırt edici özellikler

Kızıl panda kırmızımsı kahverengi kürkü, maskeli yüzü ve paytak yürüyüşüyle kedi büyüklüğünde bir hayvandır.

Boyutları

28 ila 59 cm kuyruğa, 50 ila 64 cm gövdeye, 3 ila 6,2 kg kütleye sahip. Erkekler dişilerden daha büyüktür.

Ortalama ömrü

8-10 sene.

Habitat

Güneybatı Çin ve Doğu Himalayalar.

Korunma durumu

Tehlikede.

Sınıf

Memeliler

Sıralama

Etçiller

Aile

Ailuridae

Eğlenceli bilgi

Mozilla Firefox web tarayıcısı ismini, kızıl pandanın takma adı olan "Ateş Tilkisi"nden almıştır. Şirketin geçmişte Knoxville Hayvanat Bahçesi'nde iki adet kızıl pandanın bakımını üstlendiği de biliniyor.

Tanımı

Kızıl panda sıradan bir kedi kadar büyüktür. Vücudu 50 ila 64 cm arasında değişir ve kuyruğu 28 ila 59 cm arasındadır. Erkekler dişilerden biraz daha ağırdır, ortalama yetişkin bir panda 3,0 ila 6,2 kg geliyor.

kızıl panda / kırmızı panda
Kırmızı pandanın boyutları bir evcil kedi kadardır. 

Kızıl pandanın sırtında yumuşak, kırmızımsı kahverengi bir kürk olur. Göbeği ve bacakları koyu kahverengi veya siyahtır. Pandanın yüzü rakuna benzer şekilde kendine özgü beyaz desenlere sahip. Gür kuyruğunda ağaçlara karşı kamuflaj sağlayan altı farklı yüzey var. Kalın kürk, hayvanın pençelerini kaplar, kar ve soğuktan korur.

Kırmızı pandanın vücudu tam olarak bambular üzerinde beslenmeye uygundur. Ön bacakları, arka ayaklarından kısadır ve bu da onu yürüyüş sırasında rahatlatır. Kavisli pençelerinin yarısını içeri çekebilir. Dev panda gibi, kızıl panda da bilek kemiğinden uzanan ve tırmanmasına yardımcı olan "takma" parmağa sahip. Bir ağaçtan baş önde inmesini sağlayan döndürülebilir ayak bilekleri olan az sayıda türden biridir. 

İLGİLİ:  Uzaydaki fareler yer çekimsiz ortama nasıl tepki gösterdi?

Kızıl pandanın davranışı

Kırmızı veya kızıl pandalar çiftleşme mevsimi dışında yalnız yaşar. Gün boyu ağaçlarda uyumayı severler. Yiyecek aramak ve idrarla toprağı ya da ağacı işaretlemek için alacakaranlık zamanlarını tercih eder. Kendilerini kediler gibi temizlerler ve kuş benzeri sesler ve ıslık sesleri kullanarak iletişim kurarlar.

kızıl panda
Fotoğraf sevimli görünse de aslında tehditkar bir davranış sergiliyor.

Pandalar sadece 17 ila 25°C arasındaki sıcaklıklarda yaşamaya uygun. Üşüdüğünde vücut ısısını korumak için kuyruğunu yüzünün üzerinden kıvırıyor. Sıcakladığında ise bir dalın üzerinde uzanır ve serinlemek için bacaklarını sarkıtır.

Kızıl panda kar leoparı, sansargiller ve insanlar tarafından avlanır. Tehdit edildiğinde bir kaya ya da ağaca tırmanarak kaçmayı dener. Köşeye sıkışmışsa arka ayakları üzerinde durur ve daha büyük ve tehdit edici görünmek için pençelerini çıkarır.

Kızıl pandanın doğal ortamı

Kırmızı pandanın global dağılımı
Global dağılımı. IUCN

Kırmızı panda fosilleri Kuzey Amerika'ya kadar olan uzaklıklarda bulunur fakat bugün hayvan sadece güneybatı Çin ve doğu Himalayalar'ın ılıman ormanlarında yaşıyor. Burada coğrafi olarak birbirinden ayrılarak iki alt tür oluştururlar. Batı kızıl panda (A. f. Fulgens) batı bölümünde yaşarken, Styan kızıl pandası (A. f. Styani) doğu kesiminde yaşar. Styan kızıl pandası batıdaki kızıl pandadan daha büyük ve koyu olma eğiliminde.

İLGİLİ:  Uzaydaki fareler yer çekimsiz ortama nasıl tepki gösterdi?

Beslenmesi

kızıl panda uyanık zamanlarını genellikle bambu yiyerek geçirirler.
Uyanık zamanlarını genellikle bambu yiyerek geçirirler. 

Bambu, kızıl pandanın ana besin kaynağı. Büyük panda gibi, kızıl panda da bambudaki selülozu sindiremez, bu yüzden hayatta kalmak için her gün büyük miktarda bambu filizleri (4,8 kg) ve yaprak (1,5 kg) yemek zorunda. Başka bir deyişle kızıl panda her gün ağırlığı kadarını yer! Kırmızı pandanın diyetinin yaklaşık üçte ikisi bambu yaprakları ve sürgünlerden oluşuyor. Diğer üçüncüsü yapraklar, meyveler, mantarlar, çiçekler ve bazen balık ve böceklerdir. Düşük kalori alımı nedeniyle hayatının neredeyse her saatini yemek yemeye harcamaktadır.

Kızıl panda ile ilgili ilginç bir gerçek ise yapay tatlandırıcıları tadabilme becerisidir. Bilim insanları etobur hayvanları test ettiğinde yalnızca kızıl pandanın aspartam, neotam ve sükralozu tercih ettiğini fark etti. Örneğin aynı teste sokulan aslanlar hiçbir şekilde bu tatlandırıcıların olduğu suyu içmemişlerdir. Bu zamana kadar yalnızca primatların aspartamı anlayabildiği sanılırken kızıl pandalar sayesinde bu bilgi yeni bir anlam kazandı.

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.