Kategoriler
Bilim & İnsan

Navigasyonun keşfi ve tarihsel gelişim hikayesi

Navigasyon tarihinin belki de en şaşırtıcı tarafı 18. yüzyıla kadar kaşifler ve gemicilerin konumlarını doğru olarak tespit etmelerinin imkansız oluşudur. Günümüzde navigasyon teknolojisindeki gelişmeler sayesinde bulunulan yeri birkaç metre hata payıyla belirlemek mümkündür.

Sahillerdeki belirli mevkilere dayanarak uzaklıkları ve yönleri güneş, ay ve yıldızlara göre hesaplayan ve ağırlıklı hatlar gibi kulağa basit gelen yöntemleri kullanmak yoluyla gemileri kıyıya vurmaktan koruyan ilk gemicilerin doğru yol bulmak için görüşten başka vasıtası yoktu. Manyetik pusula, usturlap, sekstant gibi araçlar (ufuktaki güneş veya bir yıldızın açısını ölçerek) yön ve enlemi makul ölçüde doğru tahmin etmeye imkan sağlasa da boylamın tespiti sorunu çözülemeden kaldı.

İLGİLİ:  Atomik saatler dönen nötron yıldızlarına göre ayarlanıyor

Boylamın hesaplanması yerel zamanı "evrensel" zamanla (şu an İngiltere, Greenwhich kabul edilmektedir) karşılaştırmaya dayanmaktadır. Her bir saatlik fark boylamda 15 derecelik fark anlamına gelir. Dolayısıyla boylamın hesaplanması John Harrsion'ın 18. yüzyılda kronometresini geliştirene kadar var olmayan doğru zaman dilimlerine dayanır. Denizcilikteki başlıca ilerlemeler ancak 20. yüzyılda jiroskopik pusula, radar ve 1990'lardan itibaren küresel yer belirleme sisteminin (GPS) geliştirilmesiyle kaydedildi.

Navigasyonun keşfi ve gelişimi

150 / Ptolemaios haritası

Mısır'da yaşayan ilk Romalı Ptolemaios ızgara sistemini kullanarak 17. yüzyıla kadar denizcilik haritalarını etkileyen haritasını hazırlar.

11. yüzyıl / Parakete hesabı

Kum saatleri parakete hesabı için kullanılır: Yol alınan zamanı ve hızı ölçerek geminin konumu hesaplanır.Hourglass

1100 / Pusula

Manyetik pusulayı (manyetik bir iğneyi kuzey ve güney yönlerini göstermek için kullanılır) denizcilik için ilk kullanılan Çinli gemicilerdir.

1300 – 1500 / Denizcilik haritaları

Akdeniz ve Avrupa sahillerinin portolan deniz haritaları denizcilere limandan limana pusula işaretlerini kullanarak ilerleme imkanı sağlar.16th-century Turkish portolan map of the Black Sea

1753 – 59 / Kronometre

John Harrison ilk deniz kronometresi H1'i 1735'te yapar. Daha sonra ileri sürümlerini geliştirerek 1759'da H4'ü üretir.John Harrison's Marine Chronometers

1907 / Jiroskopik pusula

Amerikalı Elmer Sperry her zaman kuzeyi doğru olarak gösterdiği ve sapma yapmadığı için denizcilikte büyük bir ilerleme olan jiroskopik pusulayı bulur.

1930'lar – 40'lar / Radar

Radarın bulunması bir cismin konumunu görülmese dahi tespit etmeyi sağlar. radar screen

20. yüzyıl sonları / Küresel yer belirleme sistemleri

Uydu temelli GPS, yerleri tespit etme ve birkaç metre hata payıyla denizde seyretme imkanı sağlar.

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarıyla ilgilidir.