Kategoriler
Tarih & Kültür

Wright Kardeşler ve 1903 yılındaki ilk motorlu uçuşun hikayesi

Wright Kardeşler hakkında birçoğumuz bilgi sahibiyiz. Fakat kumsaldaki meşhur uçuşların yaşandığı günü daha yakından bilmemizde yarar var. Aralık 1903'ün soğuk ve rüzgarlı bir sabahı, saat 10:30 sıralarında, Orville Wright adındaki öncü Amerikan havacısı, pek kırılgan görünüşlü, çift kanatlı uçak Flyer'ın pilot yerine tırmanmak üzereydi. Wright o zamana kadar hiç kimsenin denemediği bir şeyi denemeye, havadan daha ağır bir makinenin içinde ve kendi denetimi altında, motorlu bir uçuş yapmaya hazırlanıyordu.

Her zaman giydiği siyah melon şapkasını sevimli, tepesi sivri ve bir çengelli iğneyle tutturulmuş bir uçuş başlığıyla değiştirmiş olan Orville Wright, Kuzey Karolina'da, Kitty Hawk yakınındaki kumsalda Flyer'ın 12 beygir gücündeki motorunun ısınmasını bekliyordu. Devrim yaratacak uçma makinesini birlikte çizip yaptıkları abisi Wilbur'le sakin sakin konuşarak zamanın gelmesini bekliyordu.

Wright Kardeşler'in uçağı Flyer

 İlk uçuş- 1 Aralık, 1903 / Wright Kardeşler / Flyer
İlk uçuş- 1 Aralık, 1903

"Bir süre sonra el sıkıştılar" dedi Flyer havalanırken fotoğraf çeken, ABD Kurtarma Servisi'nin bir üyesi. "Birbirlerinin elini nasıl sımsıkı tuttuklarını hiç birimizin gözünden kaçmamıştı, birbirlerini bir daha görüp göremeyeceklerinden emin olamayan ve bir türlü ayrılmak istemeyen iki kişi gibi." Takım elbiseler, kolalı beyaz yakalar ve boyun bağlarıyla iş adamı gibi giyinmiş olan iki kardeş, günün ilk uçuşunu Orville'in yapmasına karar vermişlerdir. Bu yüzden, Orville uçağa doğru yürüdü ve alt kanada tırmandı. O bunu yaparken Wilbur ile bir avuç seyirci, yakındaki Can Kurtarma İstasyonu'ndan dört kişi ve bir de gezmeye gelmiş delikanlı bağırarak onu yüreklendiriyorlardı.

İLGİLİ:  En hızlı elektrikli uçak Rolls-Royce marka olacak

Başı öne doğru, alt kanada yüzüstü uzanan Orville, sağ eliyle bir kayışa tutundu ve sol eliyle de kontrol kollarını çalıştırmaya hazırlandı. Sonra, kalkışa hazır olduğunu bağırarak bildirdi. Motor sarsıldı, pervaneler döndü ve uçağı tutan halat bırakıldı. Flyer sarsılarak Kitty Hawk'ın 6,5 km güneyinde, Big Kill Devil Hill diye bilinen rüzgarın kol gezdiği bir kumula döşenmiş 21 metre uzunluğundaki yağlanmış tek bir tahta raydan aşağı doğru hızlandı.

Wilbur, saatte 33 km/saat hızla esen bir rüzgarın önüne katılmış, kuzeye doğru giden çift kanatlı uçağın yanında koşuyordu. Aniden Flyer raydan yaklaşık 3 metre kadar yükseldi. Sonra, havalanmasından tam 12 saniye sonra, Orville beceriksizce yükseltici kolu çevirince hemen denetimden çıkan Flyer yere çakıldı. Hızla kuma çarptıktan sonra sürüklendi ve kızaklarından biri kırıldı, sarsıldı ve durdu. Orville de soluk soluğa, hemen gaz girişini kesti. Bez ve tahta karışımı iki pervane yavaşladı ve giderek durdu; motor patırdayarak sustu. Wilbur duran makineye uzanıp kardeşini kutladı.

Tarihte ilk kez bir insan tümüyle kendi kendini yöneten, destek, motor gücüyle hareket eden ve en önemlisi daha önceki uçucuların yaptığı "denetimsiz sıçramaların" tam tersine kontrollü bir uçuş gerçekleştirmiş oluyordu.

Bu iki kardeşi anlamak, ne o zaman ne de şimdi kolay değil. Ama her hayali geniş, hem de pratik düşünen insanlardı. Hayalleri eylemlere dönüştürmeyi seviyorlarmış.

Neil Armstrong, Ay'a ayak basan ilk insan

59 saniye

Wilbur, Orville ve Flyer II hangarlarının önünde tartışma içindeler  / Wright Kardeşler
Wilbur, Orville ve Flyer II hangarlarının önünde tartışma içindeler

Kırk dakika sonra Wilbur, bu tarihe mal olacak 17 Aralık Perşembe sabahının ikinci uçuşunda havalandı. Karşıdan gelen rüzgar, aynı şiddetle estiğinden Flyer'ı 53,5 metre kadar alçaktan uçurabildi. Orville bunu aynı mesafede, 3,6-4,2 metre kadar yükseklikte bir üçüncü uçuşla izledi. Sonra, tam öğle üzeri, Wilbur, Flyer'da dördüncü, son ve sonradan anlaşılacağı gibi günün en etkili uçuşu için yerini aldı. Bir kez daha çift kanatlı uçak tek ray üzerinde kayıp havaya doğru yükseldi. Flyer yalpalayarak ve yere çakılacakmışçasına dalış yaparak ilk 30 metrede kendini zorladı. Wilbur denetim kollarıyla cebelleşip uçağı toparlamaya çalışırken 61 metre geldi ve geçti, uçak daha da şiddetle yalpa vuruyordu. Sonra hızını artıran rüzgar Flyer'ı tehlikeli denecek kadar alçaklara indirdi.

Uçuş yine de devam etti. Uçağın yalpalaması, 91,5 metre mesafe aldığında hafiflemeye başladı. Wilbur uçağı hemen, 4,5 metre gibi daha güvenilir bir yüksekliğe çıkardı. Kalkıştan itibaren 25 saniye geçmişti ve aşağıda Orville el sallamaya sevinçle bağırmaya başladı.

İLGİLİ:  En hızlı elektrikli uçak Rolls-Royce marka olacak

Saniyeler geçiyor, uçak yoluna devam ediyordu… 120, 150, 180, 210 metre. Deposunda bulunan, sakin havada 23 km götürmeye yetecek kadar, yaklaşık 2,5 litre yakıtla Wilbur Kitty Hawk'a kadar uçabilecek kadar görünüyordu. Sonra, 244 metredeyken bir tümsek göründü karşıdan. Wilbur tepeyi aşmak için uçağın burnunu havaya kaldırdı. O böyle yaparken tümsekten de bir rüzgar esti, Flyer'ı aşağı doğru itti ve uçak dikine, yere doğru alçalmaya başladı; tahtalarını çatırdatarak kumsala vurdu, zıpladı ve sonra da kızaklar yüzeye saplanınca durdu.

Sarsılmış ama yaralanmamış olan Wilbur motoru susturdu ve şaşkın bir şekilde alaçam ve muslinden yapılma dayanıksız dümenden artakalanlara baktı kaldı. Sonra Orville, sevinçle bağırıp onu kutlayarak koşup geldi. Fyler, 59 saniye havada kalmış ve 259,6 metre yol yapmıştı. Wilbur yere atladı ve kısa bir süre sonra iki kardeş 274 kg ağırlığındaki Flyer'ı, deniz kıyısında bulunan kamptaki hangara geri götürdüler. "Motorun ana bölümüne bir şey olmamış" dedi Orville sonradan. "Bir iki gün içinde yeniden uçuşa hazır duruma getirilebilir."

İLGİLİ:  Dünyanın en geniş uçağı uzaya uydu taşımak için hazır

İliklerine kadar donmuş olan Wright'lar kampta bir güzel ısındılar ve yemek yediler. Flyer'ı söküp parçalarını iki sandık ve bir fıçıya koyduktan sonra Noel'i geçirmek için ailelerinin yanına, eve doğru yola çıktılar. Flyer sonrası dönemi okumak için yazımızın 2. bölümüne devam edebilirsiniz.

Wright Kardeşler ve 1903'de ilk motorlu uçuşun hikayesi yazımız burada son buldu. Benzer içerikler için: https://evrenatlasi.com/k/bilim-teknoloji/

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarıyla ilgilidir.