Kategoriler
Yeryüzü & Tabiat

Dünya'nın en uzun nehirleri: Uçsuz bucaksız nehirlerin listesi

Dünya'nın en uzun nehrini belirlemek kolay bir iş değildir. Her ne kadar çoğu insan için cevap Nil Nehri olsa da, bu unvanın asıl kazananını Amazon Nehri olarak gören bazı alimler var. En uzun nehri oybirliği ile ilan etmedeki zorluk bu nehirlerin başlangıç noktasını belirlemedeki büyük güçlüklerdir. Nil ve Amazon gibi uzun nehirler çok sayıda kaynağa ve birçok büyük ve küçük kollara sahip. Bu nehirlerin kaynağı genellikle uzak ve erişilemeyen konumlarda bulunur ve bu da başlangıç noktalarının keşfedilmesini zorlaştırır. Aşağıda, kabul edilmiş standartlara göre Dünya'nın en uzun beş nehir sistemi yer alıyor. Bununla birlikte, farklı nehirlerin yeni kaynakları keşfedildikçe gelecekte bu sıralamalar değişebilir.

Dünya'nın en uzun nehirleri sıralaması

1. Nil Nehri – 6.693 km

Her ne kadar çoğu insan Nil'i Mısır'ın yaşam kaynağı olarak tanısa da, aslında Nil, Afrika'da 11 ülkeden geçen uluslararası bir nehirdir. Bununla birlikte şu iki ülkenin başlıca su kaynağı olmaktadır: Mısır ve Sudan. Nehrin iki kolu Mavi ve Beyaz Nil olarak biliniyor ve ikincisi daha büyük. Beyaz Nil'in kaynağı henüz tam olarak belirlenemedi, ancak Burundi veya Ruanda'da bir yerde olduğuna inanılıyor. Bazı raporlarda Viktorya Gölü, Ruanda'nın Kagera Nehri tarafından beslenen Beyaz Nil'in kaynağı olarak kabul ediliyor. Kagera, Tanzanya-Ruanda sınırına yakın iki nehrin birleşimiyle oluşur. Mavi Nil'in kaynağı ise Etiyopya'daki Tana Gölü'ndedir. Nil Nehri'nin iki kolu Sudan'ın başkenti Hartum'un yakınında birleşiyor. Bunun ardından son kez Akdeniz’e dökülmeden önce delta oluşturarak Mısır’dan geçiyor. Nil Nehri'nin uzunluğu 6.693 km ve hem Afrika'nın hem de Dünya'nın en uzun nehri.

Dünya'nın en uzun nehri sıralamasında Amazon Nehri en yüksek miktarda su taşıması yönüyle Dünya'nın en geniş nehri olarak görülür. Bununla birlikte, Dünya'nın en uzun ikinci nehri olarak konumu hayli tartışmalıdır. Bu unvanı uzun süredir Mısır'daki Nil Nehri taşıyor. Bu anlaşmazlık Amazon'un kaynağının belirlenmesi çabalarında yatmakta. Şimdiye dek Apurimac Nehri, Amazon Nehri'nin kaynağı olarak kabul edilmişti. Bununla birlikte 2014'e ait yakın tarihli bir çalışmada Amazon'un kaynağının Peru’nun Mantaro Nehri’nin başladığı Cordillera Rumi Cruz dağlarına dek gidebileceği gösterildi. Bu nehir daha sonra Apurimac Nehri ile bir akıyor. Kolların birleştiği noktada Ucayali Nehri oluşamakta. Bu nehrin de Marayon Nehri ile birleşmesiyle Amazon Nehri oluşmuş oluyor. Ancak bu ölçüme dair eleştiriler olduğundan çalışma henüz yayımlanmamıştır.

Yangtze Nehri, Dünya'nın en uzun üçüncü nehridir ve tek bir ülke içinde akan en uzun nehirdir. Aynı zamanda Asya’nın da en uzun nehridir. Yangtze Nehri havzası, Dünya'nın en kalabalık ülkesi olan Çin'in nüfusunun üçte birini barındırıyor. Yangtze Nehri'nin iki başlangıcı olduğu belirtilir. Çin hükümeti Tanggula Dağları'nda bulunan Ulan Moron'u (Tuotuo) nehrin kaynağı olarak tanımakta. Deniz seviyesinden 5.341 metre yüksekte bulunmasıyla kesinlikle Yangtze'nin en yüksek kaynağı. Bununla birlikte, bazı yeni veriler Yangtze Nehri'nin kaynağının Dam Qu kollarının başladığı Jari Tepesi'nde olduğunu göstermiştir. Bu kollar daha sonra Şangay'daki Doğu Çin Denizi'ne akan güçlü Yangtze Nehri'ni oluşturmak üzere birleşirler.

4. Mississippi / Missouri Irmağı – 5.970 km

Mississippi, Missouri ve Jefferson nehirlerinden oluşan bu nehir sistemi Dünya'nın en uzun dördüncü nehri olarak kabul ediliyor. Nehir sistemi 31 ABD eyaleti ve 2 Kanada bölgesine dökülmekte. Mississippi Nehri, Kuzey Minnesota'da başlıyor ve Meksika Körfezi'ne akıyor. Itasca Gölü'nün nehrin kaynağı olduğuna inanılır. Bazı uzmanlar Jefferson Nehri'ni Mississippi Nehri'nin en uzak kaynağı olarak görür ve ortaya Mississippi-Missouri-Jefferson nehir sistemi çıkar.

Yenisey / Angara Dünya'nın en uzun nehirleri arasında beşinci sırada ve Arktik Okyanusu'na akan en büyük sistem. Selenge Irmağı bu nehir sisteminin başlangıcı olarak kabul edilir. Selenge Irmağı 992 km uzunluğundadır ve Baykal Gölü'ne akar. Angara nehri, Listvyanka yakınlarındaki Baykal Gölü'nden doğuyor ve Rusya'nın Irkutsk Oblastı boyunca akarak sonunda Strelka yakınlarındaki Yenisey Irmağı ile birleşiyor. Yenisey ardından Arktik Okyanusu'na akmakta. Kapsanan toplam uzunluk 3.487 kilometredir. Moğolistan sınırına yakın olması yönüyle bu en uzun nehirler Türkler için büyük önem taşıdı.

Dünya'nın en uzun nehri hangisidir?

Amazon Nehri'nin mi yoksa Nil Nehri'nin mi en uzun nehir olduğuna dair çeşitli tartışmalar var. Ancak bilim adamları Amazon'un 6.436 km'den biraz uzun olduğu konusunda hemfikirler ve Nil Nehri'nin uzunluğu ise 6.693 km olarak tahmin edilmektedir.

Dünya'nın en uzun 10 nehri

SıraNehirUzunluk (km)
1Nil Nehri6.693
2Amazon Nehri6.436
3Yangtze Irmağı6.378
4Mississippi – Missouri Irmağı5.970
5Yenisey – Angara – Selenge Irmağı5.539
6Sarı Irmak5.464
7Obi – İrtiş Nehri5.410
8Río de la Plata – Paraná Nehri4.876
9Kongo Nehri4.700
10Amur – Argun – Kerulen Nehri4.444

Yazar Burcu Kara

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.