Kategoriler
Kronoloji

Dünya tarihi /1942/ Roosevelt'in atom bombası onayı, Yahudilerin toplu imhası, Bataan Ölüm Yürüyüşü, Midway Muharebesi

20 Ocak 1942'de SS generali Reinhard Heydrich (1904-1942) Berlin'ın dış mahallesi olan Wannsee'de bir konferans düzenledi. Toplantının amacı Alman devlet memurlarını ve dış işleri bakanlığı personelini Yahudileri Avrupa'daki ülkelerden kitle halinde sınır dışı etme planları hakkında bilgilendirmekti. Yahudiler, başlıcaları Polonya'da kurulacak kamplara nakledilecek, buradan da, açıkça belirtildiği gibi, hiçbiri geri dönmeyecekti.

Bu esnada Japon fetih dalgası Güneydoğu Asya'yı kaplamaktaydı. Büyük bir Britanya üssü olan Singapur'un göstermelik bir direnişten sonra şubat ayında Japonlara teslim olması Britanya İmparatorluğunun itibarına büyük darbe indirmişti. Yaklaşık 80.000 İngiliz, Avustralyalı ve Hintli askeri esir alınmıştı.

Amerikalı ve Filipinli askerlerin Filipinler'in Bataan Yarımadasındaki kararlı direnişi nisan ayında sona erdi. Japonların hasta ve yetersiz insanlara dayattığı 100 kilometrelik acımasız Bataan Ölüm Yürüyüşünde çok sayıda askeri hayatını kaybetti.

Japonların ilerleyişi Hollanda idaresindeki Endonezya ve Britanya yönetimindeki Burma'ya ulaştıkça, Avustralyalılar kendi ülkelerinin sırada olduğundan endişe etmeye başladılar. Japon deniz kuvvetleri tarafından Kuzey Avustralya'daki Darwin limanına şubat ayında yapılan bir saldırı 500 can aldı ve Japon cep denizaltıları haziran ayı başında Sydney Limanına girmeyi başardı. Tutumlarında sert bir değişikliğe giden Avustralyalılar savunma için esas müttefikleri olarak Britanya'dan ziyade ABD'ye döndüler.

Japon karşıtı yoğun duygular içindeki Başkan Roosevelt Birleşik Devletler'in batısında yaşayan Japon asıllı Amerikalıların toplama kamplarına sürülmesine izin veren 9066 sayılı İdari Kararnameyi imzaladı. Yaklaşık 120.000 Japon asıllı, savaş sırasında sürüldü.

Midway Muharebesi, Guadalcanal Muharebesi

Birleşik Devletler topyekün savaş için hazırlıklarını hızla tamamlarken, Japonlara karşı mücadele başlamıştı. Mayıs ayındaki Mercan Denizi ve haziran ayındaki Midway Muharebeleri, Japon ve Amerikan filoları birbirlerinin görüş mesafesine girmeden uçak gemileri arasında yapılan düellolar oldu. Mercan Denizi karşılaşması taraflara önemli bir avantaj sağlamamakla birlikte Midway Amerikan denizaltıları ve torpido uçakları sebebiyle dört uçak gemisi kaybeden Japon donanması için bir felaketti.

İLGİLİ:  Joseph Goebbels | Hayatı, Nazi Partisi dönemi ve sözleri

Midway savaşındaki Amerikan zaferi savaşta belirleyici bir dönüm noktası olmakla birlikte, kendi başına kesin sonuç getirmedi. Amerikan güçleri Ağustos ayında Solomon Adalarındaki Guadalcanal'a indiklerinde Japonlar şiddetle karşılık vererek kendi birliklerini karşı saldırı için adaya indirdiler ve iki tarafında ağır kayıplar verdiği bir dizi deniz muharebesine girdiler. Yeni Gine'de Avustralya birlikleri düşman ormanlarındaki çarpışmalarda öncü rol oynadılar.

Hindistan'da Britanya askeri olduğu kadar siyasi niteliği de bulunan bir sorunla karşı karşıya kaldı. Japon birliklerinin Burma'yı işgal tehdidinin başlamasıyla Mohandas Gandhi (1869-1948) ve diğer Millet Meclisi önderleri tam bağımsızlık talebiyle "Quit India" (Hindistan'ı Terk Et) hareketini başlattı. Sivil itaatsizlik kampanyaları Britanya makamları tarafından acımasızca bastırıldı ve Gandhi dahil olmak üzere 100.000'den fazla Hintli tutuklandı. Bazı Hint milliyetçileri Subhas Chandra Bose'nin Hindistan Milli Ordusuna katılarak, Japonlarla birlikte savaştı, ancak çok daha fazla sayıda Hintli Britanya'yla birlikte savaşa girdi; Yaklaşık 25 milyon Hintli Britanya ordusuna gönüllü olarak yazıldı.

Alameyn Muharebesi, Meşale Harekâtı, Stalingrad Muharebesi

Kuzey Afrika'daki çöl savaşında Feldmareşal Erwin Rommel'in (1891-1944) karşısında birçok defa yenilgiye uğrayan Britanya Sekizinci Ordusu General Bernhard Montgomery'nin (1887-1976) komutası altında ekim-kasım aylarında Alameyn Muharebesinde büyük bir taarruz zaferi kazandı.

Rommel'in Mihver ordusu Libya'yı geçerek batıya doğru çekildikçe, General Dwight D. Eisenhower (1890-1969) komutasındaki büyük bir Amerikan kuvvetini de içeren Müttefik kuvvetleri Torch (Meşale) Harekatı çerçevesinde Fransız Kuzey Afrika'sına çıkartma yaptı. Vichy yönetimine (bkz. 1940) sadık Fransız kolonisi güçlerinin direnişi kolaylıkla aşılarak, Rommel batı ve doğudaki ordular arasında kıstırıldı. Almanlar buna Fransa'daki işgallerini Vichy yönetimi altındaki bölgelere de genişleterek karşılık verdiler.

Sovyetler Birliğindeki savaş (bkz. 1941) Stalingrad Muharebesinde (1,2)bir dönüm noktasına erişti. Mihver güçlerinin doğuya doğru ilerleyişi temmuz ayında Kafkaslar'a ulaşarak ve Azerbaycan'ın stratejik petrol yataklarını tehdit ederek devam etmişti. Hitler, birliklerinin, isminden dolayı sembolik önemi olan Stalingrad şehrini almalarında ısrar etti. Alman askerleri eylül ayında şehre girdiler, ancak Sovyet orduları yıkık binalar arasında sokak çarpışmalarıyla savunmayı sürdürdü.

İLGİLİ:  Diktatörlük Biçimleri - Faşizm, askeri diktatörlük ve nazizm

Kasım ayında Sovyet Generali Georgiy Jukov (1896-1974) bir karşı saldırı planlaması yaptı. Kuzey ve güneyden taarruza geçen orduları Mihver güçlerini kuşatarak 250 bin Alman askerini Stalingrad'da tuzağa düşürdü. Hitler tarafından direnme ve çarpışma emri alan askerler yıl sonunda açlık çekmekte, donmakta ve cephane eksikliği çekmekteydi. Alman komutan Feldmareşal Friedrich Paulus ertesi şubat ayına kadar yaşayarak teslim olan 90.000 kişiden ve Sovyet tutsaklığından hayatta kalan bir avuç insandan biriydi.

Kronolojik özet

  • 2 Ocak 1942 / Japon güçleri Filipinler'de Manila'yı ele geçirdi
  • 20 Ocak 1942 / Wannsee Konferansında Alman görevlileri Yahudilerin imha edilmesini planladı
  • 15 Şubat 1942 / İngilizler Singapur'u Japonlara teslim etti
  • 19 Şubat 1942 / ABD başkanı Roosevelt Japon asıllı Amerikalıların alıkonulması için uygulama kararını imzaladı
  • 19 Şubat 1942 / Japon uçakları Avustralya'nın Kuzey Topraklarındaki Darwin şehrine saldırdı
  • 27 Şubat 1942 / Japon donanması Cava Denizi Muharebesinde müttefik kuvvetlerini yenilgiye uğrattı
  • 8 Mart 1942 / Japon birlikleri Burma'da Rangoon şehrini ele geçirdi
  • 27-28 Mart 1942 / Britanya komandoları işgal altındaki Fransa'da Normandiya'nın St. Nazaire limanına bir baskın düzenledi
  • 9 Nisan 1942 / Amerikan ve Filipin birlikleri Bataan Yarımadasında Japonlara teslim oldu
  • 15-29 Nisan 1942 / Birçok Amerikalı ve Filipinli savaş tutsağı Bataan Ölüm Yürüyüşü sırasında öldü
  • 18 Nisan 1942 / Uçak gemilerinden kalkan ABD bombardıman uçakları Doolittle Baskınında Japonya'ya saldırdı
  • 8 Mayıs 1942 / Japon ve Amerikan uçak gemileri Mercan Denizi Muharebesinde çarpıştı
  • 12-28 Mayıs 1942 / Sovyet güçleri başarısız Harkov karşı saldırısında büyük kayıplara uğradı
  • 26 Mayıs-11 Haziran 1942 / Özgür Fransız birlikleri Kuzey Afrika çölündeki Bir Hakeim'de Mihver tanklarına direndi
  • 27 Mayıs 1942 / Nazi Reinhard Heydrich İngilizlerin eğittiği Çek ajanları tarafından Prag'da ağır şekilde yaralandı
  • 30-31 Mayıs 1942 / Köln RAF Bombalama Komutanlığının "bin bombardıman uçağı baskını"nın hedefi oldu
  • 4-7 Haziran 1942 / ABD gemileri Japonlara Midway Muharebesinde ağır kayıplar verdirdi
  • 17 Haziran 1942 / Roosevelt atom bombasının geliştirilmesi için Manhattan Projesi için 90 milyon dolarlık bütçeyi onayladı
  • 26 Haziran 1942 / Mihver kuvvetleri Rommel'in Gazala'daki galibiyetinin ardından Tobruk'u geri aldı
  • 4 Temmuz 1942 / Sovyet Kırım limanı Sivastopol sekiz ay süren kuşatmanın ardından Almanların eline düştü
  • 16 Temmuz 1942 / Fransa'da 13.000 Yahudi Auschwitz'e gönderilmek üzere toplandı
  • 27 Temmuz 1942 / Britanya Sekizinci Ordusu Alameyn Savaşında Almanların Mısır'a ilerleyişini durdurdu
  • 31 Temmuz 1942 / Oxford Kıtlık Yardımı Komitesi (Oxfam) kuruldu
  • 7 Ağustos 1942 / ABD deniz piyadeleri Guadalcanal'a çıktı
  • 8 Ağustos 1942 / Gandhi Hindistan'da kitlesel sivil itaatsizlik çağrısında bulunmasının ardından tutuklandı
  • 13 Ağustos 1942 / General Montgomery İngiliz Sekizinci Ordusunun komutanlığını devraldı
  • 19 Ağustos 1942 / Kanada birlikleri Dieppe saldırısında ağır kayıplara uğradı
  • 31 Ağustos-25 Eylül 1942 / Britanya Rommel'in kuvvetlerini Alam Halfa'da püskürttü
  • 25 Ağustos-5 Eylül 1942 / Avustralya birlikleri Japonları Yeni Gine'nin Mine Körfezinde yenilgiye uğrattı
  • 13 Eylül 1942 / Mihver kuvvetleri Stalingrad savunma hattına saldırdı
  • 3 Ekim 1942 / Alman A4 balistik füzelerinin başarılı test uçuşu
  • 23 Ekim-4 Kasım 1942 / Britanya Sekizinci Ordusu Rommel'in Mihver kuvvetlerini İkinci Alameyn Savaşında mağlup etti
  • 7-8 Kasım 1942 / Müttefik kuvvetleri Fransız Afrika'sında Torch çıkartmalarını gerçekleştirdi
  • 11 Kasım 1942 / Vichy Fransa'sı Alman kuvvetleri tarafından işgal edildi
  • 12-15 Kasım 1942 / ABD donanması Guadalcanal açıklarındaki çarpışmalarda Japon filosuna ağır kayıplar verdirdi
  • 16 Kasım 1942 / New Mexico'dakiler Los Alamos atom bombası araştırmaları için seçildi
  • 19 Kasım 1942 / Sovyet Generali Jukov Almanları Stalingrad'da kıstırmak için karşı saldırı başlattı
  • 2 Aralık 1942 / Beveridge Raporu Britanya'da savaş sonrasında refah devletinin geliştirilmesi önerisinde bulundu
  • 2 Aralık 1942 / Atom "zincir reaksiyonu" Chicago'da dünyanın ilk nükleer reaktöründe başarıldı
  • 24 Aralık 1942 / Eski Vichy Başbakanı Amiral Darlan Cezayir'de öldürüldü

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarıyla ilgilidir.