Kategoriler
Kronoloji

Dünya tarihi /1969-1970/ Apollo 11'in Ay'a inişi, Libya'da Kaddafi ve Filistin'de Arafat dönemi, 1970 Bhola Kasırgası

Reklam

Filistinli özgürlük savaşçısı Yasser Arafat (1929-2004) şubat ayında Filistin Kurtuluş Örgütünün (PLO) lideri oldu. 1950'li yılların sonunda radikal El Fetih örgütünü kurmuş, bu örgüt Filistin Halk Kurtuluş Cephesiyle (PF-LP) birleşerek PLO'yu oluşturmuştu.

Libya'da Muammer Kaddafi (1940-2011) bir grup ordu subayına liderlik ederek Kral İdris'i (1890-1983) kansız bir darbeyle 1 Eylülde tahttan indirdi ve Libra Arap Cumhuriyetini kurdu.

Parçalanan Biafra devletine Kızıl Haç'ın gıda yardımı yapmasının Nijerya tarafından engellenmesi milyonlarca insanı açlıktan ölmenin eşiğine getirdi. Biafra Nijerya'ya açlık ve soykırım kullanarak iç savaşı (1967-70) kazanmaya çalışmakla suçladı ve dünyadan yardım istedi.

Britanya 14 Ağustosta üç gündür şiddet olaylarının sürdüğü, ağırlıklı olarak Katoliklerin yaşadığı Kuzey İrlanda'nın Londonderry bölgesine askeri gönderdi. Kısa süreli bir müdahale olacağı düşünüldüğü halde şiddetin yoğunlaşması nedeniyle birlikler bölgede kaldı.

Willy Brandt (1913-92) Ekimde Batı Almanya Şansölyesi olarak görevine ant içerek başladı ve Almanya'nın 1930 yılından beri Alman hükümetinin başına gelen ilk sosyalist siyasetçi oldu.

Reklam

Ses kadar hızlı dev yolcu uçağı Concorde ilk uçuşunu mart ayında yaptı. Andre Turcot'un pilotluğundaki İngiliz-Fransız uçağı Fransa'nın Toulouse şehrinden kalkarak 3050 metre yükseliğe erişti ve 27 dakika havada kaldı.

Woodstock festivali, ABD'nin aya inişi

Dünyanın en ünlü müzik festivali; 1969 Woodstock
Dünyanın en ünlü müzik festivali; 1969 Woodstock

Avrupa'nın başka bir yerinde Beatle John Lennon (1940-80) ve eşi Yoko Ono dünyanın dikkatini barışa çekmek için iki hafta ayakta kaldılar. İlk haftayı Hilton Amsterdam'da mart ayında, ikinci haftayı Give Peace a Chance şarkısının mayıs ayında kaydedildiği Montreal'deki Queen Elizabeth Otelinde geçirdiler.

İLGİLİ:  NASA'nın kaybettiği Ay'a iniş kasetleri milyon dolara satılacak

1969 yaz mevsiminde, Avrupa ve Amerika'da geniş çaplı hippi hareketinin özelliği haline gelen müzik festivalleri düzenlendi. İngiliz müzik grubu Rolling Stones Londra Hype Park'ta ücretsiz bir konser verdi. Amerikalı müzisyen Bob Dylan (d. 1941) İngiltere'de manşetlere çıkan performansını Isle of Wight Festivalinde sergiledi ve New York'ta 500.000 kişi Woodstock'a katıldı.

Tüm ABD'den milyonlarca kişi 15 Ekimde Vietnam Savaşına karşı yürüdü. Washington'da 250.000 kişi bir araya gelerek savaş karşıtı gösterilere katıldı ve eylemcilerin konuşmalarını dinledi.

Neil Armstrong (d. 1930) ve Edwin Aldrin (d. 1940) Apollo 11 uzay aracından Aya insanın ilk adımlarını attılar. Milyonlarca kişi ABD'nin Soğuk Savaşta SSCB karşısında zaferini simgeleyen bu olayı televizyonlarda izledi.

Reklam

1970 yılında Kamboçya'da Devlet Başkanı Prens Nordoom Sihanouk (d. 1922) General Lon Nol tarafından askeri darbeyle 18 Mart tarihinde devrildi. Lon Nol ABD'nin desteğine sahip olduğunu iddia etti. Başkan Richard Nixon (1913-94) ABD birliklerine ve B-52 bombardıman uçaklarına Kamboçya'daki Kuzey Vietnam üstlerini, Vietkong'u korumak ve malzemelerini yok etme talimatını verdi.

1970 Bhola Kasırgası, The Beatles'ın dağılması

1970 Bhola Kasırgası
Doğu Pakistan'daki kasırga yeryüzünde kayda geçmiş en ölümcül afet oldu

Eylül 1970 başında Filistinli militanlar iki uçağı Ürdün Çölünde uçmaya zorladıktan sonra rehinelerin büyük kısmını serbest bırakan uçak korsanları uçağı patlattı. Üçüncü bir uçak da Kahire'ye götürülerek patlatıldı. 24 günlük görüşmelerin ardından rehineler yedi Filistinli tutsak karşılığında serbest bırakıldı. 16 Eylülde Ürdün birlikleriyle PLO gerillaları arasında çatışma çıktı. 27 Eylülde Mısır Devlet Başkanı Cemal Abdül Nasır (d. 1918) çözüm için arabuluculuk yaptı. Ancak Nasir bir gün sonra kalp krizinden öldü. Arap dünyasını birleştirmeye çalışan Nasır Ortadoğu'nun en güçlü şahsiyeti olmuştu.

İLGİLİ:  İnsanın Ay'a gidişi ve dönüşü: İniş anına kadar neler yaşandı?

Yıkıcı bir siklon 12 Kasım 1970'de Doğu Pakistan'ı vurdu. Bhola siklonu 500.000 kişinin ölümüne yol açarak tarihte en çok ölüme yol açan felaket oldu. Batı Pakistan'ın ihmalkarlığı ve yardım göndermemesi mazeretiyle Bengalliler gelecek seçimde Batı Pakistan'dan bağımsızlık isteyen Şeyh Mucibür Rahman'ın Avami Birliğine oy verdi.

4 Eylülde Şili'de yapılan seçimleri Salvador Allende'nin Marksist koalisyonu kazandı. Allende geniş bir kamulaştırma ve reform programını yürürlüğe soktu.

Alman eczacılık firması Grünenthal thalidomide kurbanlarına 100 milyon alman markı tazminat ödeme sözü verdi. Hamile kadınlara mide bulanmasına karşı verilen Thalidomide 10.000 kadar bebeğin önemli sakatlıklarla doğmasından sonra 1961'de piyasadan çekildi.

Reklam

II. Dünya Savaşında Nazi işgaline karşı Fransız direnişinin başında bulunan ve özgür Fransa'nın cumhurbaşkanı olan Charles de Gaulle (d. 1890) 9 Kasımda öldü. Cenazesi 11 Aralıkta Ateşkes Gününde kaldırıldı.

Dünyanın en ünlü müzik grubu The Beatles Paul McCartney'in (d. 1942) nisan ayında duyurduğu ayrılma kararıyla dağıldı. Grup resmi olarak 31 Aralık 1970'de dağıldı.

Kronolojik özet

  • 2 Ocak 1969 / Kuzey İrlanda'nın Londonderry şehri sokaklarında şiddet alevlendi
  • 3 Şubat 1969 / Yasser Arafat (1929-2004) Filistin Kurtuluş Örgütünün (FKÖ/PLD) lideri oldu
  • 13 Şubat 1969 / İnsan yumurtası ilk defa Robert Edwards tarafından test tüpünde döllendi
  • 2 Mart 1969 / İngiliz-Fransız Concorde uçağı ilk uçuşunu yaptı
  • 10 Mart 1969 / James Earl Ray, Martin Luther King'in öldürülmesinde suçunu itiraf etti ve ömür boyu hapse mahkum edildi
  • 17 Mart 1969 / Golda Mair (1898-1978) İsrail başbakanı oldu
  • 19 Mart 1969 / İngiliz birlikleri Karayipler'de Anguilla Adasını işgal etti
  • 28 Mart 1969 / ABD komutanı ve eski başkanı Dwight Eisenhower (d. 1890) öldü
  • 28 Nisan 1969 / Charles de Gauille (1890-1970) devlet başkanlığından istifa etti
  • 1 Mayıs 1969 / Binbaşı James Dawson Chichester-Clark Kuzey İrlanda'nın yeni başbakanı oldu
  • 8 Haziran 1969 / İspanya Cebelitarık'la kara sınırlarını kapattı (1985'e kadar)
  • 30 Haziran 1969 / Nijerya iç savaş sırasında Biafra'ya insanı yardım sağlanmasını engelledi
  • 1 Temmuz 1969 / Prens Charles Galler Prensi unvanını aldı
  • 16 Temmuz 1969 / Apollo 11 uzay aracının fırlatılması
  • 21 Temmuz 1969 / Neil Armstrong ve Edwin Aldrin Aya ayak bastı
  • 15 Ağustos 1969 / Woodstock Müzik Festivali başladı; festival üç gün sürdü
  • 1 Eylül 1969 / Muammer Kaddafi kral İdris'i devirerek Libya Arap Cumhuriyetini kurdu
  • 2 Eylül 1969 / İlk otomat para çekme makinesi (ATM) New York'ta Chemical Bank tarafından kullanıma sunuldu
  • 3 Eylül 1969 / Kuzey Vietnam devlet adamı Ho Chi Minih'in ölümü (d. 1890)
  • 15 Ekim 1969 / Vietnam Savaşına karşı ABD'de büyük protestolar
  • 18 Aralık 1969 / Birleşik Krallık'ta ölüm cezasının kaldırılmasına ilişkin düzenleme parlamentodan geçti
  • 12 Ocak 1970 / Nijerya ve Biafra arasındaki iç savaş sona erdi
  • 23 Ocak 1970 / İlk Boeing 747 Londra Heathrow Havaalanına vardı
  • 2 Mart 1970 / Rodezya (günümüzde Zimbabwe) cumhuriyet oldu
  • 30 Nisan 1970 / ABD Kamboçya'ya askeri birlikler gönderdi
  • 19 Haziran 1970 / Edward Heath Britanya başbakanı oldu
  • 27 Temmuz 1970 / Eski Portekiz lideri Antonia Salazar'ın ölümü (d. 1889)
  • 28 Eylül 1970 / Mısır Devlet Başkanı Nasır'ın ölümü (d. 1889)
  • 19 Ekim 1970 / Kuzey Denizi'nde büyük petrol yataklarının bulunması
  • 9 Kasım 1970 / General Charles de Gaulle'ün ölümü (d. 1890)
  • Aralık 1970 / Hükümet karşıtı gösteriler Polonya'yı sarstı

Yazar Berkay Alpkunt

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarıyla ilgilidir.