Kategoriler
Donanım & Yazılım

VeChain (VET) nedir ve ne işe yarar? Önemi, özellikleri, partnerlikleri ve geleceği

Reklam

VeChain 2015 yılında başlatılan bir Çinli kripto projesi. Ekip insanların, işletmelerin ve varlıkların etiketlenerek sayısallaştırıldığı (dijital dünyaya aktarıldığı) ve birbirine bağlandığı dağıtık, şeffaf, güven gerektirmeyen sanal bir ağ oluşturmak istiyor. VeChain bu sanal ağın kendisi olacak. Bu sistemde bilgi asimetrisi yani alım satım işlemlerinde bir tarafın diğerinden daha fazla bilgiye sahip olması mümkün değil. Değer bir kişiden bir başkasına pürüzsüzce şekilde transfer ediliyor.

VeChain (VET) ne işe yarıyor?

VeChain başlangıçta tedarik zinciri yönetimine odaklanmayı planlıyor. Dikkatlerini öncelikle sahte lüks mallar sorununa çevirdiler. CNN‘in haberine göre bu problemin yıllık hacmi 461 milyar USD.

VeChain markaların ürettikleri ürünleri Nesnelerin Interneti (IoT) ile şifrelenmiş çiplerle birleştirmesine olanak sunuyor. Bu da depolama ve lojistik esnasında envanterin daha kolay takibini sağlıyor. Marka daha sonra her yeni eşyayı blok zincirine ekleyip aktifleştirebiliyor. Müşteriler ise bu sayede satın almak istedikleri ürünün gerçek olup olmadığını ya da yaygınlaşmış tabiriyle “orijinalliğini” kontrol edebiliyorlar. Markalar ayrıca ürünlerinin ikinci el pazarına olan eğilimini dahi ölçebiliyor.

Benzer süreç gıda güvenliği, otomotiv, tarım ve diğer çeşitli tedarik zinciri tabanlı endüstriler için de geçerli.

VeChain'e dair hızlı bilgiler

  • VeChain yalnızca basit bir tedarik zinciri çözümü değil.
  • Kurumsal ve hükümet düzeyinde benimsenmeye, emniyet ve güvenlik faktörlerine odaklanılıyor.
  • VeChainThor, işletmeleri hedefleyen halka açık bir blokchain platformu.
  • VeVid, VeVOT veya VeSCC merkezsiz uygulamalar (dApp) arasında.
  • Web sitesi
  • 20 milyon USD değerindeki DNV GL şirketi VeChain'de hisseye sahip ve Küresel Gıda Güvenliği Girişimi konferansına katılıyor.

Geliştirici ekip

VeChain sahada gerçek tecrübeleri olan birçok ülkeden geniş bir ekibe sahip. 2015 yılından bu yana hala projede çalışan en az 20 takım üyesinin olduğu biliniyor. Genel olaraksa 40'dan fazla geliştiricileri ve dünyanın çeşitli yerlerinde ofisleri var. CEO Sunny Lu önceleri BitSE’nin (QTUM gibi tanınan kriptolar üretmiş Çinli bir yazılım şirketi) kurucu ortaklarındandı. Ondan önce de Çin’de Louis Vuitton şirketinde CTO ve CIO görevlerini yürüttü. Yönetim ekibinin diğer üyeleri benzer arka planlara sahipler ve Fortune 500 şirketlerinde üst düzey pozisyonlarda bulundular.

Reklam

VeChain'in yaptığı anlaşmalar ve ortaklıklar

VeChain şu anda blockchain 3.0 olarak bilinen versiyonu temsil ediyor ve bunu akıllı çip teknolojisi ile birleştiriyorlar. VET, VeChain’in token’ı. Birçok işe yarıyor ve ekosistem içerisindeki değerlerin transferinde kullanılıyor. Ayrıca ikinci bir token olan VTHO akıllı sözleşmeler başlatmaya yarıyor ve VET gibi, şirketler tarafından kullanılıyor.

İLGİLİ:  VeChain, Walmart'a blockchain altyapısı sağlayacak
vechain sponsorları 2020
VeChain'in telekom, otomotiv, finans, lojistik ve araştırma gibi alanlardaki partnerleri.

VeChain kripto pazarında en fazla sayıda büyük aktif ortaklığa sahip coin. İlk ortaklıklarından biri Çinli giyim markası Babyghost ile olmuştu ve Şanghay moda haftasında VeChain ile sahne alarak üzerinde VeChain çipi bulunan bir kıyafetin tarandığı bir etkinlik düzenlemişlerdi. Tarama sonucunda, önceki moda gösterilerinde aynı parçayı giymiş modellerin listesi gösterilmişti.

VeChain ardından denetim ve danışmanlık şirketi PwC’nin resmi portföy şirketi haline geldi. PWC şirketinin sahip olduğu müşteriler Fortune 500 şirketlerinin yüzde 85’ini oluşturur. Bu şirket sadece 2019 finansal yılında 42,4 milyar USD küresel gelir elde etti.

DNV GL çoğu Fortune 500 firmasının yönetim sistemlerini sertifikalandırma hizmetini yürütüyor. Merkezi Norveç'te bulunan uluslararası akredite tescili ve sınıflandırma kuruluşu olarak hizmet verir.

BYD bir Çinli elektrikli araç üreticisi ve 200.000'den fazla çalışana sahip. Warren Buffett'ın şirketi Berkshire Hathaway BYD'nin %25'ini yönetiyor. BYD, aynı endüstride yarışan Tesla'nın en büyük rakibi ve şirket karbon emisyon dengesizlikleri ile mücadele için VeChain ile ortaklık kurdu.

Reklam

Walmart, VeChain ile anlaşarak blockchain altyapısını kullanmakta karar kıldı. Detayları haberimizde.

Covid-19 pandemisi içerisinde şirket ABD'li Real Items şirketi ile anlaşarak 200,000 KN95 maskesinin doğrulanması işlemini üstlendi.

Kuehne & Nagel VeChain ile varlık yönetimi için bir servis sözleşmesi imzaladı. K&N 21 milyar USD gelirli dünyanın en büyük nakliye şirketi.

Shangai Gas, 314 milyar USD gelire sahip, 150 yıllık bir şirket ve VeChain ile ortaklık kurdu. Şirket VeChainThor üzerinde çalışan bir blockchain enerji projesini hayata geçirmek için çalışıyor. Enerji endüstrisi 2020'de 1,85 trilyon USD pazara sahip olacak. Blockchain'in bunun %2'sine karşılık geleceği düşünülüyor. Bu da VeChain gibi partnerliklerin 35 milyar USD gelir getirmesi demek.

Çin bölgesi Anhui'de 7,1 milyar USD pazara sahip olan çay endüstrisinin gelişimi Anhui hükümeti destekli Anhui Tea Industry Association tarafından yürütülüyor. Çin hükümetinin yoksulluğun azaltılması için blockchain'in kullanılmasını teşvik etmesinin ardından Anhui Tea Industry Association, VeChain ile ortaklık kurdu.

Reklam

Renault Group ile anlaşan VeChain, otomobilin kilometre sayacını sıfırlamak gibi sorunları önleyen bir açık bilgi toplama mimarisi sunmak için her arabanın verilerini güvenli ve değişmez bir blockchain ağında depolamak üzerinde çalışıyor.

BMW, VeChain üzerinde çalışan VerifyCar'ı duyurarak yine kilometre sayacı sıfırlama ve aracın tamir geçmişini görüntüleme gibi konulara odaklanıyor. Her aracın verileri VeChainThor blok zinciri kullanılarak BMW Digital Ledger yapısında saklanıyor. Aracın onarımları, ikinci el satışı ve aldığı yollar blok zincirinde değişmez şekilde korunuyor.

BMW Group, VeChain zirvesi
BMW Group, VeChain zirvesi

VeChain'in Çin hükümeti ile ortaklıkları ve görüşmeleri de mevcut. Çin hükümeti şu anda kripto dünyasına resmen adım atmaya en hazır ülkelerden biri. Genel olarak bakıldığında VeChain ve ekibi etkileyici bir yol izliyor. Partnerliklerin bir listesi burada ve burada listeleniyor.

İLGİLİ:  VeChain, Walmart'a blockchain altyapısı sağlayacak

VeChain'in diğer kripto paralardan farkı

VeChain için işletme odaklı küresel blockchain platformu denilebilir. VeChain tasarladığı ağa ya da protokole Thor Blokchain adını veriyor. Bitcoin, Blockchain 1.0 idi ve Ethereum ise akıllı sözleşmeler ile Blockchain 2.0 oldu. VeChain ise Blockchain 2.0 + Nesnelerin İnterneti + yapay zeka + VET/Thor ile yaşayan bir dijital ekosistem olarak tanımlanıyor.

  • IoT denilen Nesnelerin İnterneti birçok insanın akıllı telefonlarla tanıdığı NFC ve QR kodun yanı sıra RFID sayesinde gerçek dünyaya ait bilgiler toplayacak. VeChain kendi RFID çipine sahip.
  • Bu blockchain'de VET (VeChain Thor) ve VTHO (VeThor Token) adında iki birim var. VTHO bu platformun yakıtı gibi düşünebilir. Ethereum'da Gas yani yakıt eksikken tüm işlemler durur, VeChain'de VTHO eksikse VET üzerinden biraz daha kazılarak işleme devam edilir.
  • VeChain'de işin beyninde AI yani yapay zeka var. Bilgi sentezi işini yürütüyor yani derin öğrenme yöntemi ile ağın otomasyonunu gerçekleştiriyor.

VeChainThor ile VeChain hem şirket hem de hükümet düzeyinde adaptasyonu hedefliyor. Bunun için güçlü bir gelişim planları var. Eğer başarılı olurlarsa VeChain muhtemelen Ethereum ile kıyaslanabilir boyutlara ulaşacak. Başarılı olma ihtimallerini artıran şeyler ise şunlar: Yenilikçi blok zinciri yönetim modeli, ekosistem genişletme çabaları, sağlam ekonomik modeller ve iddialı stratejik ortaklıklar.

Reklam

Merkezsiz uygulamalar (dApp)

Hükümetler ve işletmeler blok zincirine katılmaya karar verirken emniyet ve güvenliği düşünüyor. VeChain'e göre VeVID (kimlik doğrulama), VeVOT (yönetimi oylama aracı) ve VeSCC (akıllı sözleşme sertifikasyonu) gibi merkezsiz uygulamalar hükümet ve işletmelerin beklediği emniyet ve güvenliği sağlıyor. VeChain kendini çoğu protokol ve ICO platformundan (Ethereum gibi) bu yönleriyle ayırmakta.

Yönetim modeli

VeChain’in yönetim modeli biraz merkezi biraz merkezsiz. Bitcoin’in ölçeklendirme sorunları gibi tartışmalardan dolayı tamamen merkezsiz bir yapının yetersiz geleceği düşünülmüş olabilir. VeChain merkezi kanalların bulunduğu yeni bir merkezsiz modeli kullanacak. Tüm kararlarda son söz VeVOT aracılığıyla VeChain’de pay sahibi olanlar (VET sahipleri) tarafından merkezsiz bir ortamda oylanarak belirtilecek.

Ekonomik model

VET ve VTHO'dan oluşan iki token’lı bir ekonomik modelin bazı avantajları var:

  1. VET’in ana işlevlerinden biri VTHO üretiyor olması.
  2. VET kısaca VeChainThor blok zincirini kullanmanın maliyetini belirliyor. Tüm akıllı sözleşme işlemleri ve transferlerde VTHO ile ödeme yapılması gerek.
  3. VTHO'nun değeri, ne kadar üretildiğine bağlı olarak dinamik şekilde sabit tutuluyor. Örneğin, VET'in fiyatı artan talep nedeniyle çok yükselirse VTHO üretim oranı artırılarak fiyatın düşürülmesi sağlanıyor (Tether gibi). Elbette tersi de geçerli.
  4. VET hem “değer deposu” (şu anki Bitcoin gibi) hem de ağın bir kısmına sahip olma (oy kullanma) görevini yerine getiriyor.
  5. VTHO ise ağın çalışmasını sağlayan bir token. Ethereum'un Gas'i gibi.
  6. İki token’a sahip olmak fiyat dalgalanmasının önlenmesine imkan tanıyor. Zira bu işletme ve hükümetler için önemli bir mesele.
İLGİLİ:  VeChain, Walmart'a blockchain altyapısı sağlayacak

VeChain’de VET tutularak ödül kazanılan bir düğüm sistemi var. Farklı seviyedeki düğümler yüzde 200’e kadar VeThor üretilmesine imkan verebiliyor. Bu durum ağda uzun süreli stake yapılmasını ve fiyat dalgalanmasının azalmasını sağlamakta. Düğüm aktifleştirildiğinde içerisindeki VET’in bir miktarı kilitlenir ve VET sahipleri token’larını satamaz. Ayrıca, stake nedeniyle arz azaldığından fiyatın artmasına neden olur.

Teknoloji

Jiangsu Printed Electronics ve Xiamen, VeChain'in teknolojik ortakları arasındalar ve RFID/NFC çiplerinin üretimini gerçekleştiriyorlar. VeChain 5 yılda 20 milyon çip üretmeyi hedefliyor.

Reklam

Breyer Capital ve Fenbushi Capital, VeChain’in web sitesinde öne çıkarılmış iki yatırımcı. Jim Breyer geçmişte oldukça akıllı yatırımlar yapmasıyla ün kazanmış bir isim. VeChain dışında Circle ve Ethereum için de yatırımları mevcut.

Çin’in potansiyeli

Çin ilginç bir ülke; kripto para karşıtı olduğu kadar blok zinciri yanlısı olarak bilinir. 13. beş yıllık 2016-2020 planında Çin eski ağır sanayinin terk edilerek değer zincirinde ilerlenmesi gerektiğini vurguladı. Bunun için modern bilginin kullanıldığı yeni yapıların temellerinin atılması ve blokchain ile akıllı şehirlerin teknolojik odak noktası olması gerektiğinin altı çizildi.

VeChain’in Çin hükümeti ile yürüttüğü projeler doğru yolda olduğunun işareti. Zira Çin uluslararası blok zinciri yarışında geri kalmayacak, aksine yönetmeliklere son halini vererek önümüzdeki yıllarda blok zincirini sistemlerine hızlıca adapte etmeye başlayacak. VeChain bu alanda hükümet ile olan bağlantıları ve rakipleri arasında Şanghay’da en büyük ofise sahip olması yönüyle lider olacak birkaç isimden biri.

Sonuç

VeChain bir kripto paradan çok daha fazlası. Aslında kripto para olarak düşünmek bile zor. En iyi tanımıyla blokchain'in hizmet olarak sunulduğu bir platform yani “Blokchain as a Service” ya da kısa adıyla BaaS denilebilir. Başka BaaS örnekleri de mevcut fakat VeChain işletmelerle büyük ortalıkları olan bu alandaki ilk platform. Bu durum Ethereum Alliance’dan biraz farklı. Birçok işletme Ethereum teknolojisinin gelişmesini görmek istiyor ancak Microsoft’un Ethereum satın alma ya da merkezsiz uygulamalar geliştirme gibi bir niyeti yok.

VeChain tarafında ise her endüstriden işletmeler VeChain ekosistemine dahil olabilecek ve bunu muhtemelen önce lojistik ve sahtecilik koruma başlıkları üzerinden yapacaklar. Ardından VeChain’den servis almaya devam ettikleri müddetçe ağın içinde kalmaya devam edecekler. VeChain bir kez adaptasyonu sağladığında spekülasyonlarla inip çıkan değil, milyarca dolarlık oyuncular tarafından kullanılan ve kripto çöküşlerinden neredeyse hiç etkilenmeyen bir platform haline dönüşebilir.

Reklam

Yazar Burcu Kara

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.