Tarih 1266'yı gösteriyordu. Moğol İmparatorluğu o zamanlar dünyanın en büyüğüydü ve dünyanın yaklaşık dörtte üçünü fethetmişti. Pers, Rus ve Çin kültürlerinin ve uygarlıklarının unsurlarını bünyesinde barındıran imparatorluk, Tuna Nehri'nden Pasifik Okyanusu'na kadar uzanıyordu. Efsanevi Cengiz Han'ın torunu Kubilay Han gözünü doğuya dikti. Bir sonraki hedefi Japonya, Yükselen Güneşin Ülkesi olacaktı.
Han'ın Moğol kimliğini yeniden ortaya koymaya çalışıyor olması mümkündür. Belki de Çin'in Japonya ile olan ticari bağlarını canlandırmaya çalışıyordu. Potansiyel olarak, her şey para ve nüfuzla ilgiliydi. Moğolların neden saldırdığı önemli değildi, Japonya onların tüm gücüne maruz kalmak üzereydi.
Tüm halkların ve ülkelerin Tanrı'nın gözünde aynı beşeri ailenin üyeleri olarak birbirleriyle ilişkili olduğuna inanıyoruz. Dostane ilişkiler kurmazsak bu nasıl mümkün olabilir? Kim şiddete başvurmak ister?
Bu, Moğolların Japonya'yı işgalinden önce Kubilay Han tarafından gönderilen bir mektubun son bölümüdür ve son cümle olmasaydı, bir barış çağrısı olarak görülebilirdi. Kubilay'ın 'Büyük İmparator'una karşılık shogun'a 'Japonya Kralı' olarak hitap edilmesinin yanı sıra tehdit de cevap gelmemesine yol açmıştır. Moğol İmparatorluğu genellikle karşılaştıkları kişilere, tüm halkı kılıçtan geçirmeden önce boyun eğmeleri için bir -sadece bir- şans verirdi.
Kubilay Han'ın Moğolların Japonya'yı işgalinden önce gönderdiği mektubun bu son paragrafı, eğer sondaki ifade olmasaydı, bir uzlaşma teklifi olarak yorumlanabilirdi. Zira Kubilay'ın "Büyük İmparatoru "na "Japonya Kralı" olarak hitap ediliyordu ve Şogun bu tehdide karşılık vermedi. Moğollar genellikle hedeflerine tüm halkı imha etmeden önce teslim olmaları için bir fırsat sunarlardı.
Japon samuraylarının kılıç sınıfı
![1274-1281 Moğolların Japonya'yı İstila Seferleri 2 Kubilay Han'ın Portresi, Araniko, 1294, Cambridge Üniversitesi aracılığıyla](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/08/kubilay-han.jpg)
Samuraylar sanılanın aksine usta kılıç ustaları değil, daha ziyade yetenekli okçulardı. Onların alametifarikası olan yumi, bambu, porsuk ağacı, kenevir ve deriden yapılırdı ve asimetrik bir yapısı vardı. Eğitimli bir okçunun elinde, okun tasarımına göre 100 ila 200 metre menzile sahip olabilirdi. Okçu atının bir tarafından diğer tarafına atış yaparken hızlıca geçiş yapabilir ve yayın asimetrisi nedeniyle diz çökmüş bir pozisyonda fırlatabilirdi.
Samuray savaşçıları ō-yoroi olarak bilinen koruyucu zırhlar kullanırlardı. Demir ve deriden yapılmış bir dō (göğüs zırhı) kullanıcının sağ tarafını ve vücudunun geri kalanını korurdu. Kabuto (miğfer) ve kote (eldivenler/bel siperleri), hai-date (bel siperi) ve sune-ate (omuz siperleri) ō-yoroi'yi (greaves) tamamlardı.
Zırhın dō hariç geri kalanı, deri bir taban üzerinde birbirine bağlanan demir pullardan oluşan lamelli bir yapıya sahipti. Zırhın kare tasarımı, okların savaşçılara temas etmeden içeri girmesine izin verirdi, ancak 30 kiloluk ağırlığı kötü dağıtılmıştı ve bu da onu atların olmadığı yakın dövüşte işe yaramaz hale getiriyordu.
Taçi (Tachi) uzun, derin kavisli bir kılıçtı ve samuraylar tarafından yakın dövüş için kullanılırdı. Yürürken kontrol edilmesi zor olduğundan, genellikle ucuna kılıç bıçağı takılı bir asa olan naginata'ya başvururlardı.
Taçi ve ō-yoroi sadece varlıklı samuraylar için ayrılmıştı. Daha düşük rütbeli savaşçıların kullandığı do-maru daha basit bir tasarıma sahipti ve daha az koruma sağlıyordu. Son olarak uchigatana olarak bilinen daha kısa bir kılıç ise genellikle yine düşük sınıftaki samuraylar tarafından taşınırdı.
Bozkırların Moğollara öğrettikleri
![1274-1281 Moğolların Japonya'yı İstila Seferleri 3 Ashikaga Takauji'yi tasvir ettiğine inanılan atlı bir savaşçı portresi.](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/08/takauji2.jpeg)
Moğollar zor bir eğitimden geçtiler. Moğol İmparatorluğu, Orta Asya'nın sert ve kurak bozkırlarında ortaya çıkmıştır. İlk ata bindikleri ve yay kullandıkları andan itibaren hayatta kalmak için gerekli becerileri öğreniyorlardı. Moğollar atlı okçuluk uzmanlığında Japonlarla kıyas edilemeyecek kadar iyiydi.
Moğol kompozit kısa yayının sırtı sinew'den yapılırdı ve boynuz ile ahşaptan inşa edilirdi. Küçük ve kompakt görünümü nedeniyle at sırtında kullanmak için mükemmeldi. Bu yaydan fırlatılan okların 200 ila 250 metre arasında yol alma potansiyeli vardı. Moğollar, samuraylarınkine paralel bir şekilde, okları ateş, patlayıcılar ve diğer askeri iletişim araçları için de kullanıyorlardı.
Tamamen lamelli tasarımın yanı sıra çivili ve kaynatılmış deri, Moğol savaşçıları tarafından kullanılan en yaygın zırh türüydü. Bu ağır olmayan bir maddeydi. Yapımı ve bakımı basitti ve herhangi bir türden pahalı metal işleme kabiliyetine ihtiyaç duymuyordu. Bu belki de en önemli yönüydü. İpek, Moğollar için kullanışlı bir destek malzemesiydi ve Çin'deki hâkimiyetleri genişledikçe ipeğe erişim sağladılar. İpek iplikler dikenli ok uçlarının etrafına dolanarak onları çıkarmayı çok daha kolay hale getiriyordu.
Moğol askerleri yakın dövüşe girdiklerinde Çinin dao'suna ya da Arapların palasına benzeyen eğimli kılıçlar kullanırlardı. Uzun mızraklar ve el baltalarının yanı sıra kısa mızraklar da cephaneliklerinde yer alıyordu. Moğollar, aldatma ve sindirmeye dayalı olanlar da dahil olmak üzere çok çeşitli kitle stratejileri kullanmışlardır. Bir strateji, yürüyüş esnasında oluşan toz miktarını en üst düzeye çıkarmak için atların kuyruklarına çalı çırpı demetlerinin bağlanmasını gerektiriyordu. Kesilen kafaları kuşatılmış kasabaların duvarlarından aşağı atarlardı. Bu özellikle korkunç bir uygulamaydı.
Askeri açıdan bakıldığında, Moğollar senaryoya bağlı olarak 10, 100, 1.000 ya da 10.000 kişilik gruplar oluşturuyorlardı. Saldırılarında kuşatma makineleri, sahte geri çekilme stratejileri, ateş, zehir ve mühimmat kullanmayı planlıyorlardı.
Moğol ve Japon savaşındaki kültürel farklar
![1274-1281 Moğolların Japonya'yı İstila Seferleri 4 Moğol ağır süvarisi, at yarı zırhlı, binici mızrak ve yay ile silahlanmış ve bir kalkanı var](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/08/mongol.jpeg)
Japon samuraylar açık savaşa girmeyeli onlarca yıl olmuştu ama bu onların kendi dövüş yetenekleriyle duydukları gururu azaltmamıştı. Şimdiye kadar sadece diğer samuraylarla savaşmışlardı ve Japonya'nın ilahi olarak korunduğunu düşünüyorlardı. Kyushu eyaletlerinin lordları ya da jitōları, adaların en muhtemel giriş limanlarını savunmak için birliklerini topladı.
Japonya'nın Moğol istilası 5 Kasım 1274'te Tsushima'ya yapılan bir saldırıyla başladı. Köy sakinleri donanmanın batı yönünde göründüğünü farkettiler. Moğol İmparatorluğu'nun ana gücü Komoda Sahili'nde yoğunlaşmıştı, bu yüzden jitō Sō Sukekuni, seksen kişilik bir müfrezeyi oraya götürdü.
Sabah saat 2:00 sularında Moğol filosu Komoda Körfezi'ne geldi. Samuray düzenine karşı koymak için, ateşe hazır bir sıra okçu öne çıktı. Sukekuni sayıca az olduğu için geri çekilmek zorunda kaldı. Bu dönemde yaygın bushido kavramının yazılı olarak tanımlanmış bir norm şeklinde var olmadığını ve samurayların genel olarak sanıldığından çok daha pragmatik olduklarını akılda tutmak önemlidir.
Moğollar gün doğarken karaya çıktı ve hemen yakın mesafe çatışmaları başladı.
İşte o zaman Japon ve Moğolların savaşa yaklaşımları arasındaki önemli farklar belirginleşti. Japon kültüründe savaşçılar öne çıkar ve kendilerini adları, soyları ve savaş kayıtlarıyla tanıtırlardı. Bu nedenle samuray savaşları küçük savaşçı grupları arasında yapılan bireysel düellolardan oluşuyordu.
Ancak Moğollar söz konusu olduğunda durum böyle değildi. Tek bir birlik olarak ilerliyor, karşılarına çıkmaya ya da eski savaş yöntemlerini kullanmaya cesaret eden yalnız savaşçıları eziyorlardı. Japonlar gece yarısına kadar dayandılar ve son bir umutsuz süvari saldırısı başlattılar. Seksen askerden oluşan birliğin tamamı yok edildi. Bir hafta içinde Moğollar askerlerini adanın dört bir yanına yaydıktan sonra Tsushima üzerinde tam bir otorite kurmuşlardı.
Daha sonra Moğol istila filosu Iki'ye doğru yola çıktı. Bölgenin jitō'su Taira Kagetaka, sadece küçük bir güçle yaklaşan birliklerle yüzleşmek için dışarı çıktı. Gün boyunca yaşanan çatışmalar sonucunda Japon birlikleri kalenin içine sığınmak zorunda kaldı. Ancak ertesi sabah kendilerini tamamen Moğol askerleri tarafından kuşatılmış halde buldular.
Bir samuray, cesurca kaçışı sayesinde Kyushu hükümetini uyarmak için zamanında merkez bölgeye geri dönmeyi başardı.
Hakata Körfezi'nin Moğollar işgali
![1274-1281 Moğolların Japonya'yı İstila Seferleri 5 Japonya'nın Moğol istilası 1274, 1281](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/08/MongolJapan_1274_1281.jpeg)
Yaklaşık üç bin Moğol askeri ayın 19'unda Kyushu'nun kuzeybatı kıyısındaki bir boğaz olan Hakata Körfezi'ne ilerledi. Büyük Moğol istilasının önemli bir kısmı burada yaşandı.
İstilacılar önce karaya çıktılar ve sahil boyunca falanks düzeninde yürüdüler. Kalkanlardan oluşan duvar, gelen atışları engellemede etkiliydi. Japon savaşçıların çoğu kalkan kullanmıyordu ve kullananlar da okçuların arkasında siper alabileceği taşınmaz nesnelerdi.
Samuray birliklerinin karşısına çok daha ölümcül bir askeri yenilik daha çıkmıştı; o da baruttu. Çinliler, işaret fişeklerinde ve ilk topçu silahlarında kullanılmaya başlandığı 9. yüzyıldan beri baruta dair bilgiye sahipti. Moğol İmparatorluğu'nun askerleri cephaneliklerinin bir parçası olarak taşınabilir patlayıcılarla silahlandırılmıştı. Patlamalar atları korkutuyor, askerlerin gözlerini ve kulaklarını yaralıyor ve hem insanların hem de hayvanların vücutlarını şarapnel parçalarıyla dolduruyordu.
Gün sürekli çatışmayla geçti. Japonlar askerlerini geri çekerek düşmana kıyıda bir dayanak noktası verdi. Moğol ordusu gece pusuya düşme riskine girmektense gün boyunca gemilerinde uyudu.
Reprieve And Interlude
![1274-1281 Moğolların Japonya'yı İstila Seferleri 6 "Büyük Moğol Devleti" Kubilay Han'dan (大蒙古國) "Japonya Kralı "na (日本國王), o dönemde Doğu Asya'nın ortak dili olan Klasik Çince ile yazılmış, 8. Ay, 1266 tarihli mektup.](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/08/kubilay-han-mekyp.jpeg)
Batıya doğru esen rüzgâr gece boyunca daha da sertleşti. Okyanusa açılmak için tasarlanmamış olan donanma yağmur ve şimşeklerle dövüldü. Sayısız gemi battı ya da birbiriyle çarpıştı. Fırtına sırasında sadece kıyıya yakın bir yerde güvenli bir şekilde sabitlenmiş tekneler kurtuldu. Japonlar geri çekilen son birliklerle başa çıkmakta hiç zorlanmadı.
Japonya'da tayfun mevsimi genellikle Mayıs'tan Ekim'e kadar sürdüğü için Japonlar mucizevi bir şekilde fırtınadan korunduklarına inanıyorlardı. Ancak Moğolların cesaretinin bu kadar kolay kırılamayacağının ve kami'nin lütfunun her zaman güvenilir olmadığının farkındaydılar. Hakata Körfezi'ni çevreleyen 3 metre yüksekliğinde bir taş duvar ve birçok taş savunma inşa etmek gibi daha geleneksel hazırlıkları tamamlarken, Hachiman, Raijin ve Susano tapınaklarında da dua ettiler.
Sonraki yıllar boyunca, temsilciler teslim olma talebinde bulunmak üzere defalarca başkent Kamakura'yı ziyaret etti. Hepsi başları kesilerek idam edildi.
Eğer saldırıya uğrarlarsa, Japonlar hem taktik hem de stratejik olarak daha hazırlıklı olacaklardı. Parçalanmış taçi kılıçları kılıç ustaları tarafından incelenecek ve bu bilgilerden yararlanılarak yeni, daha kısa ve daha kalın kılıçlar üretilecekti. Japonya'nın Moğol istilası sona erdiğinde, taçi artık kullanılmıyordu ve yerini katana almıştı. Aynı şekilde, dövüş sanatları eğitiminde vurgulanan süvari karşı tedbirleri de sırıklı silahların kullanılması ve piyade taktiklerinin kullanılmasıydı.
Moğol İmparatorluğu da yeni bir saldırıya hazırlanıyordu. Kubilay Han 1279'da Güney Çin'de egemenliğini kurdu. Bunun sonucunda Moğol İmparatorluğu gemi inşa kabiliyetini önemli ölçüde geliştirebilmişti. Saldırı iki yönden gelecekti: Doğu Filosu ve Güney Filosu.
Moğolların ikinci denemesi
![1274-1281 Moğolların Japonya'yı İstila Seferleri 7 Samuray Mitsui Sukenaga (sağda) Moğol istila ordusunu yenerken (solda)](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/08/Mitsui_Sukenaga.jpeg)
Haziran, 1281. Tsushima'nın manzarası bir kez daha devasa bir Moğol gemi filosuyla kaplanmıştı. Bu Doğu Filosu'ydu. Daha önce de olduğu gibi, Tsushima ve Iki, ezici sayıları nedeniyle Moğollara hızla yenik düştü.
Bu adaları fethetmelerinin ardından Moğol İmparatorluğu dikkatini Kyushu'ya çevirdi. Doğu Filosu'nun şöhret ve servet peşindeki kaptanı, Güney Filosu'nun yetişmesini beklemeden yola çıktı. Üç yüz gemi, tıpkı Japon direnişinin öngördüğü gibi Hakata'yı ele geçirmek için çaba gösterdi. Diğer 300 kişi de komşu şehir Nagato'ya gitti.
Limanın etrafındaki taş duvar nedeniyle gemiler limana yanaşamıyordu. Samuraylar küçük tekneler inşa etti ve uyuyan Moğolları taciz etmek için geceleri gemilere binen ekipler gönderdi. Özellikle Kawano Michiari, Kusano Jiro ve Takezaki Suenaga adlı üç savaşçı, bir gemiyi yakarak ve yirmi ya da daha fazla kafatası toplayarak iyi bir performans sergiledi.
Temmuz ve Ağustos ayları boyunca Moğollar Iki, Nagato, Takashima ve Hirado vilayetlerinde Japon anakarasına bir istila başlatmak için stratejik bir konum oluşturma çabasıyla şiddetli bir şekilde savaştılar. Doğu Filosu'nun ikmal seviyesi hızla düşüyordu çünkü bu kadar uzun bir harekât planlamamışlardı. Bu arada Güney Filosu da yükselişe geçmişti. Saldırganlar bir kez daha Hakata'ya inmeye çalıştılar. Yuan hanedanlığının tarihi kayıtları olan Yuanshi'de, o sırada birleşik filoda toplam 2.400 gemi olduğu tahmin edilmektedir.
Takip eden iki hafta boyunca binlerce Moğol ve Japon askeri Takashima ve çevresindeki Hakata bölgesinde kanlar içinde kaldı. Japon ordusu sadece düzenli çatışmalara girmekle kalmadı; aynı zamanda demir atmış gemilere yönelik geceli gündüzlü saldırılar da başlattı.
Önlerinin kesilmemesi için saldırganlar gemilerini birbirine bağlayarak saldırılarını başlatabilecekleri muhkem bir mevzi elde ettiler.
Körfezi 12 Ağustos akşamı bir tayfun vurdu. Moğolların başarısızlığı kısmen gemilerini birbirine bağlama kararlarından kaynaklanıyor olabilir. Aceleyle inşa edilen tekneler rüzgâr ve dalgalarla çarpışarak kibrit çöpü büyüklüğüne kadar parçalandı. Ne yazık ki gemilerden sadece birkaçı kurtulmayı başardı. Geri kalanlar ise katledilmek ya da köle olarak götürülmek üzere terk edildi.
Moğol İmparatorluğu Japonya'da neden başarısız oldu?
![1274-1281 Moğolların Japonya'yı İstila Seferleri 8 Japon samuraylar 1281 yılında Yuan gemilerine binerken.](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/08/Takezaki_suenaga_ekotoba3.jpeg)
Moğolların Japonya'yı istilasına ilişkin popüler bir yoruma göre kamikazeler her iki seferde de istilacı gemileri anında yok etmiştir. Daha önce de belirtildiği gibi, bir süre devam eden çatışmalar olmuştur. Hava büyük bir etkendi ama tek etkisi bu değildi.
Samuraylar, çatışma ve bire bir dövüşle fazla ilgilenmiş olsalar da, yakın dövüşte hiçbir şekilde beceriksiz değillerdi. Taçi sayesinde uzanma mesafesi ve manivela gücü açısından üstünlük sağlayabiliyorlardı.
Ek bir nokta olarak, Kawano Michiari, Takezaki Suenaga ve Kusano Jiro tarafından yönetilen gece saldırıları, samuray taktiklerinin tahmin edilenden daha pratik olduğunu göstermektedir. Gerekirse onlar da hızlıca kaçabilirlerdi. İkinci istilaya hazırlanmak için inanılmaz bir iş çıkardılar ve bu da nihayetinde savaşın sonucunu değiştirmeye yardımcı oldu.
Hakata Körfezi'nin taş duvarı, Doğu Filosu'nun tayfun mevsimi zirveye ulaşana kadar çoğu askeri birliğin karaya çıkarmasını engellemiştir. Moğol İmparatorluğu, saldırıları püskürtme yönündeki çabalarının bir sonucu olarak, doğa koşullarıyla başa çıkmak için yeterince hazırlıklı değildi. Her ne kadar daha sakin denizlerde faydalı olsa da, birkaç gemi yaz okyanusunun çalkantılı sularında çarpışarak battı.
Daha önce de belirtildiği gibi, Japonya ile savaşın mümkün olan en kısa sürede başlatılabilmesi için gemiler zayıf nitelikli bileşenlerden hızla inşa edilmişti. Gemiler omurgasız inşa edilmişti, bu da gemilerin alabora olmaya karşı hassasiyetini arttırıyordu.
Moğol İmparatorluğu genellikle hayatta kalan birkaç kişinin sonraki kasabalara kaçmasına izin verir ve bu kişileri, karşı tarafın Moğol filosunun büyüklüğünü göz ardı etmiş olabileceğini düşünerek abartılı bir kuvvet tahmini konusunda uyarırdı. Japonlar, korumacı oldukları için tehlikeyi abartmak ve savaşan askerlerin yiğitliğini vurgulamak isterlerdi. Bir samurayın aldığını iddia ettiği kelle sayısı tazminatlarının temelini oluşturduğundan, öldürme hünerlerini abartmaları alışılmadık bir durum değildi.
Japonya'nın Moğollar tarafından istilası, Moğol İmparatorluğu'nun zayıf stratejik muhakemesi nedeniyle nihayetinde başarısız olmuştur. Moğol İmparatorluğu üstü örtülü bir tehditle diplomatik bağlar kurduğunda Japonlar istilaya hazırdı. Tsushima, Iki ve Kyushu'nun yanı sıra Hakata Körfezi'ne yapılan çıkarma da aynı planın bir parçasıydı. En uygun yer olmasına rağmen, olası tek çıkarma noktası burası değildi. İlk istiladan sonra Japonya'nın kendini müdafaaya hazırlamak için yeterince zamanı vardı.
İmparatorluğun büyük başarılarının sonunu getiren Japonya'nın Moğol istilası oldu. Kubilay Han'ın 1290'daki ölümü nedeniyle imparatorluğu dağılmış ve tebaası başka ülkelere katılmıştır. Bu dönem boyunca Japonlar ilk kez geleneklerinin ve ritüellerinin modernleşmenin gelişine dayanamayacağını fark ettiler; bu fark ediş daha sonraki Meiji Dönemi'nde pekiştirilecekti. Bunu yaparken de adaların bir tür doğaüstü korumaya sahip olduğu düşüncesinin yaygınlaşmasına katkıda bulundular. Moğolların Japonya'yı istilası her açıdan ortaçağ tarihinde bir dönüm noktasıydı.
Kaynaklar:
- Sansom, George (1958). A History of Japan to 1334. Stanford University Press.
- Sasaki, Randall J. (2015). The Origins of the Lost Fleet of the Mongol Empire.
- Satō, Kanzan (1983). The Japanese Sword. Kodansha International. ISBN 9780870115622.
- Turnbull, Stephen (2010). The Mongol Invasions of Japan 1274 and 1281. Osprey.
- Twitchett, Denis (1994). The Cambridge History of China. Vol. 6, Alien Regime and Border States, 907–1368. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0521243319.