Tarihte şimdiye dek üretilmiş ve de patlatılmış en güçlü nükleer silahlara göz atalım. Özellikle 10 megatonu aşan patlamalar korkutucudur. Karşılaştırma olarak Hiroşima bombası için tahminler yaklaşık 15 kilotondu. Tüm bu dev patlamalar, II. Dünya Savaşı'nın sonunda Hiroşima ve Nagazaki'de kullanılanlardan çok daha güçlüydü.
Mk-14 nükleer bombası (6,9 megaton)
![Üretilmiş en güçlü nükleer bombalar 2 Uretilmis en guclu nukleer bombalar 4](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/03/Uretilmis-en-guclu-nukleer-bombalar-4.jpg)
Mark 14 nükleer bombası (Mk-14 veya TX-14 olarak da bilinir), 1950'lerde tasarlanmış bir Amerikan termonükleer silahıydı ve dünyadaki ilk katı yakıt aşamalı hidrojen bombasıydı. Deneysel bir silah olarak, Birleşik Devletler 1954 yılına kadar bu bombalardan yalnızca beş tane üretti ve cihazı o yılın Nisan ayında "Castle Union" nükleer deneyi sırasında test etti. Radyoaktif olmayan bir lityum izotopu kullanılarak tasarlanan yaklaşık 5,5 metre uzunluğundaki bomba, B-36 veya B-47 bombardıman uçakları tarafından bırakılabildi (14 ton ağırlığı nedeniyle). Yeryüzüne düşüşünü yavaşlatmak için paraşütle indirme yöntemi kullanıldı.
Castle Union nükleer testi sırasında Mk-14, 6,9 megatonluk bir verimle patladı. Boyut olarak, Mk-14, 1945'te Nagazaki'ye atılan atom bombasından ("Şişman Adam") yaklaşık 328 kat daha güçlüydü. Başarılı testlere rağmen, Mk-14'ler yılın ilerleyen zamanında emekliye ayrıldılar. Beşi de geri dönüştürüldü ve 1956'ya kadar daha büyük, daha etkili Mk-17 varyantları üretmede kullanıldı.
Mk-16 nükleer bombası (7 megaton)
![Üretilmiş en güçlü nükleer bombalar 3 Uretilmis en guclu nukleer bombalar 6](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/03/Uretilmis-en-guclu-nukleer-bombalar-6.jpg)
Mark 16 nükleer bombası (ayrıca Mk-16, TX-16 veya EC-16 olarak da anılır), Ivy Mike hidrojen bombasına dayanan büyük bir termonükleer silahtı. Silah, şimdiye kadar kriyojenik döteryum füzyon yakıtı kullanması için geliştirilmiş tek termonükleer bombaydı. Bu tür yakıt için gerekli olan vakum şişelerinin sayısı nedeniyle, bomba olağanüstü büyüktü, 19.000 kg ağırlığında ve yaklaşık 7,6 metre uzunluğundaydı. Sonuç olarak, özel olarak değiştirilmiş B-36 uçağı silahı taşıyabilen tek uçak oldu.
Katı yakıtlı nükleer silahlardaki (özellikle Mk-14'ler) başarılı testler nedeniyle Ocak 1954'te üretilmesine rağmen bombalar o yılın Nisan ayında kullanımdan kaldırıldı. Mk-16 sunduğu 7-8 megatonluk verimi nedeniyle (Nagasaki'deki "Şişman Adam" patlamasından 333 kat daha güçlü) kendisini şimdiye dek geliştirilen en güçlü nükleer silahlar arasına koyuyor.
B53 (Mk-53) nükleer bombası (9 megaton)
![Üretilmiş en güçlü nükleer bombalar 4 Uretilmis en guclu nukleer bombalar 2](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/03/Uretilmis-en-guclu-nukleer-bombalar-2.jpg)
B53 (Mark 53 olarak da bilinir), 1960'larda Amerika Birleşik Devletleri ordusu tarafından geliştirilen bir "sığınak-yıkıcı" termonükleer silahtı. Bomba ilk olarak Soğuk Savaş sırasında Sovyet liderleri için inşa edilen derin yeraltı sığınaklarına yanıt olarak tasarlandı. Çevredeki dünyayı hedefinin üzerine çökertmek için bir yüzey patlaması yaratan bomba, yeraltı merkezlerine büyük hasar vermek üzere tasarlanmıştı; ABD'ye nükleer savaş durumunda avantaj sağladı.
1950'lerin nükleer bombalarından çok daha küçük olmasına rağmen (4.000 kg ağırlığında ve 3,5 metre uzunluğunda) bomba 9 megaton verime sahipti. Bu verimde, bir B53 patlaması, 15 km'lik yarıçap içindeki tüm yapıları 32 km kadar ciddi yanıklarla yok edebiliyordu. Araziye bağlı olarak, araştırmacılar patlamanın 3,35 km içindeki zayiat oranlarının yüzde 90 civarında olacağını açıkladı.
1960'larda 340'ın üzerinde B53 geliştirildi ve bu bombaların ellisi W-53 nükleer savaş başlığını içeren Titan projelerine aktarıldı. Son B53'ler, güvenlikleri ve muhafazaları ile ilgili çok sayıda güvenlik endişesinin dile getirilmesinden sonra 2011 yılında sökülmüştür.
Mk-36 nükleer bombası (10 megaton)
![Üretilmiş en güçlü nükleer bombalar 5 Uretilmis en guclu nukleer bombalar 8](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/03/Uretilmis-en-guclu-nukleer-bombalar-8.jpg)
Mark 36 olarak da bilinen Mk-36 nükleer bombası, ilk olarak 1950'lerde geliştirilen yüksek verimli bir termonükleer silahtı. Mk-21 ile karşılaştırılabilir çok aşamalı bir füzyon sistemi kullanan Mk-36, Amerika Birleşik Devletleri hükümeti tarafından şimdiye kadar test edilen ilk "kuru" nükleer silah olarak kabul edildi.
Toplamda, uzunluğu 380 cm'den fazla olan ve yaklaşık 8000 kg ağırlığındaki devasa Mk-36 patlamanın ardından toplam 10 megaton verim sağlayabiliyordu. Bomba, iki ayrı paraşüt kullanılarak, bombacı ekibe potansiyel etkiden kaçması için hedefin üzerine yavaşça bırakılacak şekilde tasarlandı. Toplamda, Birleşik Devletler ordusu 1956-1958 yılları arasında 940'tan fazla Mk-36 bombası geliştirdi ve sırasıyla Y1 ve Y2 de dahil olmak üzere iki ayrı versiyon üretti. Bununla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk nükleer silahlarının çoğunda olduğu gibi, Mk-36 da 1962'de hızla emekli oldu; yerini çok daha güçlü (ve yıkıcı) B41 bombaları aldı.
Ivy Mike hidrojen bombası (10,4 megaton)
![Üretilmiş en güçlü nükleer bombalar 6 Uretilmis en guclu nukleer bombalar 10](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/03/Uretilmis-en-guclu-nukleer-bombalar-10.jpg)
"Ivy Mike" H-Bombası (Hidrojen bombası), ilk olarak 1 Kasım 1952'de Amerika Birleşik Devletleri tarafından Enewetak Atolü'nde patlatılan termonükleer bir silahtı. Richard Garwin tarafından tasarlanan bomba, toplam uzunluğu 6,19 metre ve toplam ağırlığı 82 ton olan inanılmaz derecede büyük bir bombaydı. Patlamanın ardından, Ivy Mike toplam 10,4 megaton verim üreterek 3,3 km yarıçaplı ateş topu yarattı.
Patlama o kadar güçlü ve şiddetliydi ki, bombanın mantar bulutu 90 saniyeden kısa sürede 17.000 metre yüksekliğe yükseldi (maksimum 41.000 metre yüksekliğe ulaştı). Radyoaktif enkazın patlama bölgesinden yaklaşık 55 km uzağa düştüğü bildirilirken, radyoaktif serpinti birkaç ay havada kaldı. Patlama ayrıca, bombanın oldukça yoğun nötron akışı nedeniyle patlama bölgesi çevresinde üretilen einsteinium ve fermiyum olarak bilinen iki yeni elementin oluşmasına neden oldu. Yıkıcı güç açısından, "Ivy Mike" 1945'te Nagazaki üzerinde patlatılan "Şişman Adam"dan yaklaşık 472 kat daha güçlüydü.
"Eğer savaşan bir dünyanın cephaneliğine veya savaşa hazırlanan ulusların cephaneliğine yeni silahlar olarak atom bombaları eklenecekse, o zaman insanlığın Los Alamos ve Hiroşima adlarına lanet edeceği zaman gelecek."
— J. Robert Oppenheimer
Mk-24 / B-24 nükleer bombası (10–15 megaton)
B-24 veya Mark 24 olarak da bilinen Mk-24, 1954 ve 1955 yılları arasında Birleşik Devletler ordusu tarafından geliştirilen devasa bir termonükleer silahtı. Bu bombalardan yaklaşık 105'i bir yıldan kısa sürede inşa edildi.
Amerikalılar tarafından şimdiye dek yapılmış en büyük üçüncü nükleer bomba (boyutu yönüyle) olmasıyla çok büyüktü, 25 cm uzunluğunda ve 19.000 kg'dan ağırdı. Hükümet tarafından hiçbir zaman resmi olarak test edilmemesine rağmen (1954'teki bir prototip bomba hariç), araştırmacılar bombanın toplam 10-15 megaton verime sahip olduğuna inanıyorlardı, çünkü Castle Yankee testi (benzer tasarım) patlama üzerine 13,5 megaton verdi. Bu yıkıcılığı nedeniyle, Mark 24'ün inişini yavaşlatması ve bombardıman ekiplerinin patlama yarıçapından kaçması için yeterli zaman sağlaması adına 19 metrelik bir paraşüt özel olarak tasarlanmıştır. Geliştirilmesinden kısa süre sonra hizmet dışı bırakılmış olmasına rağmen bir Mark 24 kasası müzede sergileniyor.
Mk-17 nükleer bombası (10–15 megaton)
![Üretilmiş en güçlü nükleer bombalar 7 Uretilmis en guclu nukleer bombalar 7](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/03/Uretilmis-en-guclu-nukleer-bombalar-7.jpg)
Mark 17 nükleer bombası (ayrıca Mk-17 olarak da bilinir), 1954'te Birleşik Devletler ordusu tarafından geliştirilen ilk seri üretim hidrojen bombasıydı. 1957'de aşamalı olarak kullanımdan kaldırılmış olmasına rağmen (daha büyük, daha verimli prototipler nedeniyle), Mk-17, 15 megatona yaklaşan verime sahip son derece güçlü bir silahtı. Mk-17, 7,52 metre uzunluğuyla 18.800 kg ağırlığı ile ünlüydü. Mk-17'lerin yaklaşık 200'ü 1954 ile 1955 arasında geliştirildi ve özellikle bombanın özellikleri için tasarlanmış birkaç modifiye B-36 bombardıman uçağı geliştirildi.
Bu listedeki bombaların çoğu gibi, 19 metrelik bir paraşüt de bombanın yere inişini geciktirmek için özel olarak tasarlandı ve bombacı ekiplerine patlamanın ardından patlama yarıçapından ve ilk şok dalgasından kaçmaları için zaman verdi. 1950'lerin sonlarında daha küçük (kolay taşınabilir) bombaların yaratılmasıyla, Mk-17 daha sonra 1957'de aşamalı olarak kaldırıldı.
TX-21 "Karides" (14,8 megaton)
![Üretilmiş en güçlü nükleer bombalar 8 Uretilmis en guclu nukleer bombalar 2 1](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/03/Uretilmis-en-guclu-nukleer-bombalar-2-1-1024x768.jpg)
"Karides" termonükleer bombası olarak da bilinen TX-21 nükleer bombası, ilk olarak 1 Mart 1954'te Marshall Adaları'ndaki Bikini Atolü'nde test edilen bir silahtı. Yaklaşık 10.600 kg ağırlığında ve 4,5 metre uzunluğundaki silindir içinde yer alan devasa bomba, başlangıçta fisyon reaksiyonunu güçlendirmek için lityum döteryum kullanan 6 megatonluk bir silah olarak tasarlandı.
Bununla birlikte tasarımı sırasında karşılaşılan hatalar nedeniyle, Bikini Atoll'deki patlama, tahmin edilen verimin neredeyse üç katıydı ve yaklaşık 15 megaton yıkıcı güç üretti (Japonya'da savaş sırasında kullanılan atom bombalarından yaklaşık 1.000 kat daha güçlü). Bir saniye içinde (patlamasından sonra), nükleer silah, 400 km öteden görülebilen 7,2 km genişliğinde ateş topu oluşturdu. Mantar bulutu (nükleer patlamalarda yaygın) bir dakikadan kısa sürede 14.000 metre yüksekliğe ulaştı ve toplam genişliği 11 km oldu. Çevredeki Pasifik Okyanusu'nun yaklaşık 18 km karesi radyoaktif enkazla kirlendi.
Test sırasında şiddetli rüzgarlar nedeniyle, patlamayı takip eden birkaç hafta boyunca Güneydoğu Asya, Avustralya, Avrupa ve Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri kadar uzaklarda radyoaktif maddeler bulundu. Beklenmeyen serpinti ve radyasyon, izleyen haftalarda uluslararası olaya neden oldu, çünkü binlerce kişi çeşitli düzeylerde radyasyon hastalığından (bulantı, ishal, saç dökülmesi, cilt lezyonları ve kusma dahil) etkilendi. TX-21, Amerikan ordusu tarafından tasarlanan en büyük nükleer bomba olmasa da, Amerika Birleşik Devletleri tarafından şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük nükleer test olmaya devam ediyor.
B41 nükleer bombası (25 megaton)
![Üretilmiş en güçlü nükleer bombalar 9 Uretilmis en guclu nukleer bombalar 9](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/03/Uretilmis-en-guclu-nukleer-bombalar-9.jpg)
Mk-41 olarak da bilinen B41 nükleer bombası, 1960'ların başında Amerika Birleşik Devletleri tarafından tasarlanan üç aşamalı bir termonükleer silahtı. Amerikalılar tarafından şimdiye kadar yapılmış en güçlü bomba olan cihazın maksimum veriminin, patlama üzerine yaklaşık 25 megaton yıkıcı güç ürettiği tahmin ediliyordu. Yakıt kaynağı olarak lityum-6 ile zenginleştirilmiş döteryum ile birlikte başta döteryum-trityumu kullanan B41, muazzam verimini oluşturmak için nükleer füzyondan yararlandı.
B41 3,76 metreydi ve 4.800 kg ağırlığa sahipti ve devasa B-52 Stratofortress ve B-47 Stratojet (paraşütlü veya paraşütsüz) tarafından taşınmak üzere tasarlandı. Bu devasa bombaların yaklaşık 500'ü 1960 ile 1962 arasında geliştirildi ve sonunda Temmuz 1976'da emekliye ayrıldı (B53'ün yerini almasının ardından). Listemizdeki en güçlü bombadan daha küçük (verim olarak) olmasına rağmen, araştırmacılar B-41'in tarihte tasarlanmış en verimli termonükleer silah olduğunu ve yaratılan herhangi bir silah arasında en yüksek verim-ağırlık oranını koruduğunu savunuyor. Güç ve yıkıcı yetenekler açısından, B-41'in verimi, İkinci Dünya Savaşı sırasında Japonya'da patlatılan atom bombalarından yaklaşık 1.136 kat daha yüksekti.
Çar Bombası (50 megaton)
![Üretilmiş en güçlü nükleer bombalar 10 Uretilmis en guclu nukleer bombalar 5](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/03/Uretilmis-en-guclu-nukleer-bombalar-5.jpg)
RDS-220 hidrojen bombası ("Çar Bombası"), şimdiye dek yapılmış en güçlü nükleer bombaydı ve Sovyetler Birliği tarafından 30 Ekim 1961'de Matochkin Boğazı'nın hemen kuzeyinde, Novaya Zemlya üzerinde patlatıldı. Modifiye edilmiş bir Tu-95V Sovyet bombacısı tarafından atılan bomba, yaklaşık 27 ton ağırlığında ve 8 metre uzunluğunda ve 2 metre genişliğindeydi. Muazzam boyutu ve yıkıcı gücü (50 megaton) nedeniyle, bombanın yeryüzüne inişini yavaşlatmak için özel bir paraşüt tasarlandı ve bombardıman ekibine Çar Bombası'nı patlamadan önce yaklaşık 45 km uzağa uçma zamanı verdi. Mürettebatın haberi yoktu ancak Sovyet bilim insanları patlama meydana geldiğinde pilotlara aslında patlamadan %50 olasılıkla sağ çıkma şansı vermişti.
23:32'de Çar Bombası 10.500 metre yükseklikten düşürüldü ve yerden yaklaşık 4.000 metre yükseklikte patlatıldı. Nükleer patlama (58,6 megatonluk verime ulaştı) o kadar güçlüydü ki şok dalgaları bir gözlem uçağı (Sovyet Tu-16) tarafından 204 km öteden hissedildi. Tu-95v bombardıman uçağı mürettebatı patlamadan sağ kurtulmasına rağmen, uçakları 114 km uzakta şok dalgasına yakalandı ve neredeyse uçağı düşürüyordu.
KC-135R olarak bilinen deneysel bir Amerikan uçağı da test sırasında bölgedeydi ve patlama tarafından kavrularak uçaktaki pilotu neredeyse öldürdü. Patlamasının ardından, Çar Bombası 1000 km uzakta görülebildi ve Dünya'nın mezosferine ulaşan 67 km yüksekliğinde bir mantar bulutu (Everest Dağı'nın 7 katı) ile birlikte 8 km genişliğinde bir ateş topu yarattı. Araştırmacılar, şaşkınlık içinde, bombanın şok dalgalarının 900 km mesafeye ulaştığını ve Norveç ve Finlandiya kadar uzaktaki pencereleri paramparça ettiğini keşfettiler. Patlamadan kaynaklanan ısı ayrıca 100 kilometre mesafeye kadar üçüncü derece yanıklara neden oldu.
Bombanın muazzam gücüne rağmen, Sovyet bilim adamları teslimattan önce uranyum-238'i kaldırarak Çar Bomba'nın verimini önemli ölçüde azaltmışlardı. Çar Bombası için orijinal verim 100 megaton olarak hesaplanmıştı. Bununla birlikte, aşırı nükleer serpinti tehdidi ve patlamanın ardından bombayı teslim eden mürettebatın öleceğinin neredeyse kesinliği nedeniyle Çar Bombası'nın gücünü azaltmak için adım atıldı. Bununla birlikte, Çar Bombası, Dünya'da şimdiye kadar patlatılan en ölümcül (ve güçlü) nükleer bomba olmaya devam ediyor.