Domatesler Neden Yeşilden Kırmızıya Dönüşüyor?

Domatesler yaşamlarına yeşil meyve olarak başlar ve olgunlaştıkça kırmızıya döner.
domates

Domateste renk değişimine ne sebep olur ve neden gerçekleşir? Henüz olgunluğa ulaşmamış ve yeşil olan domatesler grenli bir dokuya ve hoş olmayan bir tada sahiptir. Atalarımızın deneyimlerinden, domateslerin kırmızıya dönene kadar gerçekten yenilebilir olmadıklarını biliyoruz. Yenilebilir meyvelerin çoğu, tüketilmeye hazır olduklarının sinyalini veren parlak renklere sahiptir. Peki ama neden domatesler önce yeşil sonra kırmızıdır?

Meyveye Dönüşen Yapraklar

Domatesler yaşamlarına yeşil meyve olarak başlar ve olgunlaştıkça kırmızıya döner. Klorofil, bitkilere karakteristik yeşil rengini veren pigmenttir. Pigment sayesinde bitki güneşin hayat veren ışınlarını alabilir. Domates bu enerjiyi aldıktan sonra karbondioksiti şeker ve oksijene dönüştürebilir. Domates meyvesi, ovaryumun içinde bulunan yeşil renkli karpellerin gelişiminden doğar. Yeni oluşan meyvenin yeşil rengi, onu oluşturan parçaların ayrılmasından ileri gelir.

Bu yapraklardan gelişen meyve gövdesindeki klorofil, olgunlaşma sürecinin en son aşamasına kadar korunur. Likopen, olgunlaştıkça domateste gelişen ve domatesin karakteristik parlak kırmızı renginden sorumlu olan eşsiz bir pigmenttir. Likopen, havuç, muz ve yumurta sarısı gibi gıdalarda bulunan ayırt edici renklerden de sorumlu olan karotenoid ailesinin bir üyesidir.

Gaz Halinde Bir Bitki Hormonu Olan Etilen

Bu özel durumda, renk değişimi için sinyal, bitkinin artan etilen üretimi tarafından sağlanır. Birçok bitkinin hormon olarak kullandığı bu gazın varlığı, olgunlaşma sürecini hızlandırıcı bir etkiye sahiptir. Şeftali, elma, armut, muz ve incir bu kategoriye giren meyvelerden bazılarıdır. Muzlar da buna dahildir. Etilenin sadece rengi değiştirmenin yanı sıra ek etkileri de vardır. Meyvenin hücre duvarları parçalanır, bu da her şeyin esnek hale gelmesini sağlar. Ayrıca, acı bir tat üreten bileşiklerin sayısı azalırken, daha az rahatsız edici olan tatların sayısı artar.

Bu hormon sayesinde domatesler henüz yeşilken hasat edilebilir ve depolandıktan sonra olgunlaşmaya ve kırmızıya dönmeye devam eder. Olgun elmalarla aynı ortamda saklandıklarında, elmalardaki etilen olgunlaşma sürecini hızlandırarak meyvelerin normalde olduğundan çok daha hızlı bir şekilde kırmızıya dönmesine neden olur. Bununla birlikte, çok fazla domates varsa, bu bolluk nedeniyle domatesler çürüyecek ve aşırı olgunlaşacaktır. Tek bir çürük elmanın bütün bir meyve ve sebze yığınını yok edebileceği bir efsane değildir.

Kırmızı Rengin Uyarıcı Bir İşaret Olarak Kullanılması

Domatesin olgunlaştıkça renginin değişmesi sonucunda elde ettiği herhangi bir avantaj var mı? Çok sayıda bitki türü, çeşitli vahşi yaşam türlerini çekmek için renkli meyveler üretir. Meyveler hayvanlar tarafından besin değerleri için tüketilir, ancak bitkinin tohumları tipik olarak sindirilmeden dışarı atılır. Tohumlar filizlenecek kadar olgunlaştığında, ancak o zaman bitkiye herhangi bir fayda sağlarlar. Bu nedenle, hala ağaçta olan olgunlaşmamış meyve, donuk yeşil rengi nedeniyle görülemez. Acı tatları nedeniyle, onları yemek özellikle çekici bir seçenek değildir.

Ancak yenmeye hazır olduğunda domates parlak kırmızı bir renge bürünerek hem tüketilmeye hazır olduğu konusunda sizi uyarır hem de kendisini bulmanızı kolaylaştırır. Hem hayvanlar hem de insanlar kırmızı renge "olgun", "sulu", "lezzetli" ve "yenilebilir" anlamlarını yükler.