Kuşların Kemikleri Neden Boştur?

Kuşların içi boş kemikleri olduğunu duymuş olabilirsiniz ama nedenini biliyor musunuz? Bu sorunun yanıtı çeşitli araştırmalara dayanıyor ve halen gelişmeye devam ediyor.
Yazar Burcu Kara
kuş kemikleri

Kuşların neden içi boş kemikleri vardır? Cevabın açık olduğunu düşünebilirsiniz ve hatta başkaları tarafından içi boş kemiklerin bir kuşu daha hafif yaptığı söylenmiş olabilir. Ancak günümüzde bu bilginin aslında bir efsane olduğu sıkça tartışılmaktadır.

Kuş iskeletlerinin aynı büyüklükteki diğer hayvanların iskeletleriyle benzer ağırlıkta olması, bilimsel sorulara verilen sezgisel gibi görünen cevapların çoğu zaman yanlış olduğunu kanıtlamaktadır. Bazı kuşların çok hafif kemiklere sahip olduğu doğrudur, ancak bunun tek nedeni çok küçük olmalarıdır. Kuş kemikleri aslında nispeten yoğundur ve bu nedenle şaşırtıcı derecede ağırdır.

Gerçekte, bir kuşun içi boş kemikleri onlara başka bir şekilde yardımcı oluyor gibi görünüyor – onlara daha fazla akciğer kapasitesi sağlayarak. Bilim insanları uzun yıllardır kuş kemikleri hakkında çeşitli şüphelere sahip olsalar da, yakın zamana kadar kuşların sıra dışı yapıları hakkında şaşırtıcı derecede az araştırma yapılmıştı. 2023 baharında, Cambridge Üniversitesi'nin öncü yeni araştırması, tartışmaya aydınlatıcı yeni verilerin katkıda bulunmasına yardımcı oldu.

Derin Nefesler

Kuşlar, kendilerini havaya doğru fırlatmalarını ve orada olağanüstü bir kolaylıkla kalmalarını sağlayan sofistike bir anatomi geliştirmişlerdir. Kuşların bunu yapmasına yardımcı olan pek çok farklı faktör vardır; örneğin çoğu kuş, kanatlarını çırpmalarına yardımcı olmak için çok büyük bir göğüs kemiği tarafından desteklenen orantısız derecede kaslı göğüslere sahiptir. Bir kuşun tüylü uzantılarına güç vermek için gereken stres ve zorlanmalar, süper güçlü bir kalbin yanı sıra her şeyin yolunda gitmesini sağlamak için ekstra oksijen de gerektirir – ve işte bu noktada içi boş kemikler devreye girer.

Bir kuşun kemikleri özel olarak havalandırılır ve aslında bir kuşun oksijen taşıma kapasitesini artırarak akciğer sisteminin bir parçasını oluşturur. California Berkley Üniversitesi'nden Dr. Matt Wedel'e göre, bir kuşun hava keselerinden gelen tüpler, büyüdükçe kuşun iskeletiyle karışarak karakteristik mağara benzeri görünümlerini oluşturur.

Memelilerle karşılaştırıldığında, kuşlar iki set hava kesesi (bir set önde ve bir set arkada) ile nispeten karmaşık bir solunum sistemine sahiptir ve nefes verirken bile hava alabilirler. Kuşlar bu akıllı pnömatik sistemi pullu ataları olan ve bazılarının içi boş kemikleri de bulunan dinozorlardan miras almışlardır.

Boyut Önemli mi?

Genel olarak kuş kemiklerinin boşluğunun ağırlıkla çok az ilgisi olduğuna inanılsa da, Burton ve arkadaşlarının Proceedings of the Royal Society for Biological Sciences dergisinde yayınlanan son araştırması kuşların büyüklüğü ile kemik boşluğu arasında bir korelasyon olduğunu doğruladı. Bilim insanları, kemik iliği ve hava arasındaki farkı tespit edebilen ayrıntılı BT taramalarını kullanarak kuş kemikleri hakkındaki şüphelerini doğrulayabildiler. Bir nedenden ötürü, özellikle büyük kuşların diğer küçük kuşlara göre daha fazla oranda hava dolu pnömatik kemiklere sahip olduğunu buldular.

En önemlisi, çok sayıda pnömatik kemiğe sahip kuşlar, kemik gücü ve dayanıklılığı açısından bir kayıp yaşamıyor. Kuş kemiklerinin içi boş olmasına rağmen, çok yoğun ve şaşırtıcı derecede ağır oldukları bilinmektedir. Oyukların içindeki özel kiriş benzeri destekler de bir köprüdeki destek kirişleri veya bir binadaki demir kirişler gibi hareket ederek kemiklere ekstra güç sağlamaya yardımcı olur.