Yeni Yıl her zaman insanlar için temiz bir sayfa açma ve yeniden başlama zamanı olarak görülmüştür. Günümüzün bilindik Noel geleneklerinin kökenleri ilk kiliselere dayanır ve Orta Çağ boyunca gelişmiştir. Peki ya Yeni Yıl? Orta Çağ boyunca, başlangıç tarihi bile tartışmaya açıktır.
Roma Yeni Yılı
![Orta Çağ Toplumu Yeni Yılı Nasıl Kutluyordu? 2 Vatikan Müzelerinde Janus Bifrons'u temsil eden heykel.](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/12/Double_herm_Chiaramonti_Inv1395.jpg)
Yılbaşı gecesi ve yılbaşı günü farklı ülkelerde farklı tarihlerde kutlanmaktadır. Julius Caesar tarafından MÖ 46 yılında başlatılan Jülyen takvimine göre Yeni Yıl 1 Ocak'ta başlar. Roma İmparatorluğu'nun yıllık döngüsünde calends olarak bilinen bir zamanın tarihi kullanıldı ve bu isim Orta Çağ'dan beri kullanılmaya devam etti.
Yeni bir siyasi ve takvim yılı, calends olarak bilinen ayın ilk gününde başlardı. Bu günde, İmparatorluğun yeni yetkilileri bir yıllık görev sürelerine başlarlardı. Yani, yeni başlangıçlar söz konusuydu.
Roma'nın değişimler, geçitler ve dualiteler tanrısı Janus'un onuruna Ocak ayı onun adını taşır. Janus'un biri ileriye, diğeri geriye bakan iki yüzü olduğu için Ocak ayı her zaman bir değişim, tefekkür ve iyimserlik dönemiydi.
Yeni Yıl hediyeleri
Orta Çağ'da 1 Ocak, 25 Aralık'tan daha çok hediye verilen bir bayramdı. Önceki yıllarda olduğu gibi 6 Aralık'ta da insanlar Aziz Nikolaos onuruna gençlere hediyeler verirdi.
Tarihsel kayıtlarda varlıklı soyluların Yeni Yılı kendilerine hediyeler alarak kutladıklarına dair kanıtlar vardır. Fransa Kralı XV. Louis kendisine göz kamaştırıcı bir kılıç hediye etmiştir. Bu arada, cesur Burgonya Dükü Philip, 1404 yılında değerli taşlarla süslenmiş altın bir gemi maketine para harcamıştır.
On ikinci Gece
Bir sonraki büyük bayram 5 Ocak'a denk gelen On İkinci Gece ya da Epifani Bayramı'ydı. Bu tarih artık tüm Noel süslerinin indirilmesi gereken tarihtir ya da şanssızlığa uğramamak için onları tüm yıl boyunca asılı bırakmanız gerekir. Bunun nedeni, 5 Ocak On İkinci Gece'nin Noel döneminin ortaçağdaki sonu olmasıdır. Bu tarih, üç bilge adam olan Magi'nin İsa'ya hediyelerini vermek için geldikleri tarihti. Yani hediye vermenin uygun sayılabileceği bir başka tarihti.
On İkinci Gece'de daha fazla ziyafet verilir ve bol miktarda şarap içilirdi. İlahi söylemenin öncüsü olan "wassailing", kapı kapı dolaşıp wassail adı verilen bir fincan sıcak ve baharatlı elma şarabı karşılığında şarkı söylemekten oluşan eski bir gelenekti.
Noel'den önceki günler yerine On İkinci Gece, ortaçağ ilahicileri için en yoğun zaman olurdu. Malikanenin lorduna yalvarmadan ekstra ikramlar almak için bu taktik oldukça arsızca kabul edilebilir.
Eşek Bayramı
![Orta Çağ Toplumu Yeni Yılı Nasıl Kutluyordu? 3 Mısır'a Kaçış (Giotto, 1320 civarı, fresk)](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/12/flight-into-egypt-1-1024x815.jpg)
14 Ocak'ta bir sonraki resmi bayram kutlanacak ve Eşek Bayramı'na katılmak mümkün olacaktı. İncil'deki pek çok anlatıda eşeklerin adı geçmektedir, dolayısıyla bu bayram muhtemelen Roma'daki Pagan Cervulus ya da Cervula Festivali'ne dayanmaktadır.
Özellikle Meryem, Yusuf ve bebek İsa'nın güvenilir topraklar olan Mısır'a gitmek üzere Nasıra'dan ayrıldıkları zamanı hatırlamak için yapılırdı. Şenlikler sırasında, bir kadının yeni doğmuş ya da çok küçük bir çocuğu kucağında tutarken eşeğe binmesi yaygındı ve eşek daha sonra kıza ve çocuğa sunağın yanında duracağı kiliseye kadar eşlik ederdi.
Candlemas – İsa'nın Mabede Takdimi Bayramı
![Orta Çağ Toplumu Yeni Yılı Nasıl Kutluyordu? 4 'Candlemas day' Sanatçı: Marianne Stokes, 1901](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/12/Untitled-845x1024.jpg)
Kutsal Bakire Meryem'in Arınma Bayramı ve İsa Mesih'in Takdimi Bayramı olarak da bilinen Candlemas, Hristiyanlar tarafından 2 Şubat'ta kutlanmaya başlanmıştır. 25 Aralık'ın İsa'nın doğduğu gün olarak kabul edilmesiyle birlikte, yapbozun bazı parçaları bir araya gelmeye başlamıştır. Noel sezonu teknik olarak On İkinci Gece'de sona ermesine rağmen, kutlamalar Candlemas'a kadar devam etmiştir.
Meryem Ana Günü
Ortaçağ İngiltere'sinde insanlar genellikle Yeni Yılı 1 Ocak dışında bir tarihte kutluyorlardı. İngiltere'de Yeni Yıl Günü, 12. yüzyılın ortalarından Gregoryen takviminin 1752'de resmen kabul edilmesine kadar 25 Mart'tı. Bu gün, Kutsal Bakire Meryem'in İsa Mesih'in doğumunu ilan etmesinin kutlandığı gündü ve Meryem Ana Günü olarak da bilinirdi. Yeni bir yıl, hükümdarın taç giyme töreninin yıldönümünde başlardı ve bu uygulama ortaçağ vakanüvisleri ve resmi evraklar tarafından benimsenmişti. Bu nedenle durum karmaşık bir hal almakta ve bazı ortaçağ metinlerindeki kesin yılı belirlemek zor olabilmektedir.
İsa'nın 25 Aralık'ta doğduğu tespit edildikten sonra, melek Cebrail'in Meryem'e Tanrı'nın Oğlu'nu doğuracağını bildirdiği tarih, İsa'nın gerçek doğum gününden tam dokuz ay önce, 25 Mart olarak belirlenmiştir. İngiliz yasal ve idari yeni yılı LMeryem Ana Günü'nde başladı.
Birleşik Krallık'ta vergi yılının 5 Nisan'da başlaması da Orta Çağ'da başlayan Yeni Yıl kutlamalarıyla bağlantılıdır. Önceki Jülyen takvimi ile karşılaştırıldığında Gregoryen takvimi 11 gün daha erkendir. Bu nedenle, 1752 yılında, daha önce 25 Mart'ta kutlanan Meryem Ana Günü, 11 gün kaydırılarak 5 Nisan'a alınmış ve bu tarih o zamandan beri Birleşik Krallık vergi yılının başlangıcı olarak kalmıştır.
Tavus Kuşu Andı (The Peacock Vow)
![Orta Çağ Toplumu Yeni Yılı Nasıl Kutluyordu? 5 Bir şövalye ve leydisini tasvir eden 14. yüzyıl başlarına ait bir Alman el yazması.](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2022/12/cfe12eda-04b1-48cf-81a0-55c113611e63-693x1024.jpg)
Yeni Yıl kararlılığının Ortaçağ'daki karşılığı, literatürde somut örneklerin bulunmaması nedeniyle zor anlaşılmaktadır. Bu olgunun varlığı ve Yeni Yıl ile bağlantısı tartışmaya açıktır. Peacock Andı'nın kabul edilmesi için her şövalyenin bir Yeni Yıl ziyafetinde (tavus kuşunun canlı mı ölü mü olduğu ve kızartılıp kızartılmadığı da aynı şekilde önemli bir tartışma konusudur) kuşa elini koyması ve bir sonraki yıl boyunca şövalyelik kurallarına uyacağına dair söz vermesi gerekir.
Her şövalye sırayla tavus kuşuna bağlılığını bildirdikten sonra kuş bir masanın üzerinde sergilenir ve katılanlar arasında pay edilirdi. Peacock Andı'nın sözde teşvik ettiği şövalyelik, sivil sorumluluk ve merhamet idealleri, gerçek olsun ya da olmasın takdire şayandır. Her şövalyenin bu hedefe ulaşamadığı ya da Tavus Kuşu Andı'nı yerine getiremediği doğru olsa da, tıpkı çoğumuzun Yeni Yıl kararlarımızı uygulamada başarısız olmamız gibi, bu duygu yine de takdire şayandır. Sadece kendine odaklanan bir karar yerine dünyanın genelini dikkate alan bir karar.