Bastille Baskını

Bastille Baskını Fransız Devrimi'nin ilk aşamalarında yaşanan önemli bir olaydır. Olay, 14 Temmuz 1789'da Parisli devrimcilerden oluşan bir kalabalığın Paris'teki bir kale ve hapishane olan Bastille'i basıp ele geçirmesiyle meydana gelmiştir.
Bastille Baskını
Ortada Launay Markisi Bernard René Jourdan'ın (1740-1789) tutuklanışı görülmektedir.

Bastille, orijinal adıyla Bastille Saint-Antoine, Fransa'nın Paris kentinde bulunan bir kaleydi. 14. yüzyılda inşa edilen kale, yüzyıllar boyunca kraliyet hapishanesi ve kraliyet otoritesinin sembolü olmak üzere çeşitli amaçlara hizmet etmiştir. Kale, Paris'in doğu kesiminde yer almaktaydı ve öncelikle heybetli taş duvarları ve korkunç ünü ile bilinmekteydi.

18. yüzyılın sonlarında Fransa karmaşık ve çalkantılı bir siyasi ve sosyal ortamın içindeydi. Ülke, mali krizler, sosyal eşitsizlik ve halk arasında artan hoşnutsuzluk gibi bir dizi zorlukla karşı karşıya olan Kral XVI. Louis'nin yönetimi altındaydı. Fransa, din adamları ve soyluların önemli ayrıcalıklara sahip olduğu, halkın ise ağır vergilendirme ve sınırlı haklara katlandığı üç sosyal sınıfa veya varlığa bölünmüştü.

Bastille, Bourbon monarşisinin baskıcı yönetimini temsil ettiği için tiranlığın ve despotizmin sembolü olarak görülüyordu. Siyasi muhalifleri ve rejimi eleştirenleri yargılamadan hapsetmek için kullanılıyordu. Bastille'e yapılan baskın, halkın kraliyet baskısından kurtulma arzusunu sembolize etmiş ve Fransız Devrimi'nin başlangıcına işaret etmiştir.

Entelektüel ve felsefi bir mayalanma dönemi olan Aydınlanma, Fransa'daki birçok kişiyi de etkilemiş, özgürlük, eşitlik ve insan hakları fikirlerini teşvik etmişti. Bu fikirler mevcut sosyal düzenle çatışıyor ve halk arasında huzursuzluk hissine katkıda bulunuyordu.

Bu bağlamda Bastille, kraliyet gücünün ve baskısının bir sembolü olarak duruyordu. Bastille'in önemi hapishane işlevinin ötesine geçerek monarşinin sıradan vatandaşların yaşamları üzerindeki kontrolünü somutlaştırmıştır. Bu giriş, Bastille'in basılmasına yol açacak olaylara ve bunun tarihin akışı üzerinde yaratacağı daha geniş etkilere zemin hazırlamaktadır.

Bastille Baskınının Gelişimi

18. yüzyılın sonları Fransa'ya ciddi ekonomik zorluklar getirdi. Ülke, monarşinin onlarca yıl süren savurgan harcamaları, Fransa'nın pahalı savaşlara katılması ve halkın sırtına yük bindiren gerici bir vergi sistemi nedeniyle derinleşen bir mali krizle karşı karşıya kaldı. Sonuç, yaygın yoksulluk, gıda kıtlığı ve alt sınıflar arasında artan hoşnutsuzluk oldu. Bu ekonomik zorluklar Bastille'in basılmasından önceki huzursuzluğa önemli ölçüde katkıda bulundu.

Mali krizi ve diğer acil sorunları ele almak amacıyla Kral XVI. Louis Mayıs 1789'da Genel Meclis'i (Estates-General) topladı. Genel Meclis, Fransa'nın üç sosyal sınıfını temsil eden bir meclisti: Din adamları, soylular ve halk. Her kesimin Fransız toplumu içindeki derin bölünmeleri yansıtan kendi şikayet ve talepleri vardı.

Bastille'in ele geçirilmesinin ardından kalabalık, sembolik olarak kalenin duvarlarını yıkarak kaleyi parçaladı. Bastille kulelerine halkın zaferini ve Fransız Cumhuriyeti'nin doğuşunu simgeleyen üç renkli bayrak (mavi, beyaz ve kırmızı) çekildi.

Genel Meclis Versay'da toplandığında, nüfusun büyük çoğunluğunu oluşturan halkın mevcut siyasi yapıdan memnun olmadığı ortaya çıktı. Din adamlarının ve soyluların anlamlı bir reforma karşı direnişinden yılan halk, 17 Haziran 1789'da kendilerini Ulusal Meclis olarak ilan etti. Bu, halkın ulusun yönetiminde daha fazla söz sahibi olma arzusunun bir işareti olarak Fransız tarihinde çok önemli bir ana işaret ediyordu.

Ulusal Meclis'in kurulması Bastille Baskını'na zemin hazırladı, zira yeni kurulan meclis otoritesini ortaya koymaya ve halkın şikayetlerini ele almaya çalıştı. Bastille Baskını'na giden süreçte siyasi gerilim ve belirsizlik hakim olmuş, hem monarşi hem de halk Fransa'nın kaderini yeniden şekillendirecek bir çatışmaya hazırlanmıştır.

Bastille'e Saldırı

14 Temmuz 1789'da Paris'te, monarşinin halka karşı askeri güç kullanmayı planladığına dair söylentiler üzerine büyük ve öfkeli bir kalabalık toplandı. Kendilerini savunmak için silah ve barut arayan kalabalık Bastille'e yürüdü. Kaleye yapılan saldırı, kuşatmacılar ve garnizon arasında şiddetli çatışmalara sahne oldu. Kalabalık dış savunmayı aşmayı başardı ve sonunda Bastille'in valisi Bernard-René de Launay'ı teslim olmaya zorladı.

Bastille Baskını Fransız Devrimi'nin dönüm noktalarından biriydi. Halkın monarşinin otoritesine karşı meydan okumasını ve siyasi değişim talebini simgeliyordu. Bastille'in düşüşünün, devrimci coşkunun tüm Fransa'ya yayılması da dahil olmak üzere önemli yansımaları oldu. Feodal ayrıcalıkların ortadan kaldırılmasına, devrimci hükümetlerin ortaya çıkmasına ve monarşinin nihai olarak ortadan kaldırılmasına yol açtı.

Bastille Baskını'na Katılan Bazı Kilit İsimler Kimlerdi?

  • Bernard-René de Launay, Bastille valisi.
  • Marquis de Sade, Bastille'de bir mahkum.
  • Thomas-François Jérôme Taschereau, müzakereleri yürüten çetenin bir üyesi.
  • Hulin ve Elie, saldırıda önemli rol oynayan iki asker.
  • Camille Desmoulins, bir gazeteci ve devrimci ajitatör, kalabalığa harekete geçmelerini söyledi.
  • Georges Danton, önemli bir devrimci figürdü ve kalabalığın tahrik edilmesinde rol oynadı.
  • Gilbert du Motier, Marquis de Lafayette, daha sonra devrimde önemli bir figür olacak Fransız askeri subaydı.

Bastille Baskınının Sembolizmi

Bastille'in 14 Temmuz 1789'da basılması, tarihin kayıtlarında muazzam bir sembolizme sahiptir. Bastille, fiziksel varlığının ötesinde, Fransız monarşisinin baskıcı gücünü ve sıradan halkın haklarını ve refahını hiçe saymasını temsil ediyordu. Bu zorlu kalenin düşmesi, değişim ve özgürlük güçleri için önemli bir zafer olarak görülmüştür. Bastille'i basma eylemi Fransa'da yeni bir dönemin başlangıcına işaret etmiş ve Fransız Devrimi'nin alevlerini tutuşturmuştur.

Bastille Baskını Fransız Devrimi'nde çok önemli bir dönüm noktası olmuştur. Bu olay sadece devrimciler arasında umut ve cesaret uyandırmakla kalmamış, aynı zamanda toplumun çeşitli kesimlerinden de destek toplamıştır. Bu olay, halkın mutlak monarşiye meydan okuma ve siyasi reformlar talep etme kararlılığını simgeliyordu.

Saldırının hemen ardından Kral XVI. Louis, popüler bir maliye bakanı olan Jacques Necker'in geri çağrılması ve kraliyet birliklerinin Paris'ten çekilmesi de dahil olmak üzere devrimcilere taviz vermek zorunda kaldı. Ancak bu tavizler, ortaya çıkan devrimci coşkuyu bastırmaya yetmedi.

Bastille Baskını monarşiyi hemen sona erdirmemiş olsa da, Fransız Devrimi'nin başlangıcına işaret etmiştir. Zamanla devrimci güçler güç kazanarak Bourbon monarşisinin nihai olarak yıkılmasına yol açtı. Kral XVI. Louis sonunda tutuklandı, yargılandı ve 1793 yılında idam edildi.

Takip eden yıllarda Fransız Devrimi, monarşinin kaldırılması, radikal Jakobenlerin yükselişi, Terör Dönemi ve nihayetinde Napolyon Bonapart'ın yükselişi de dahil olmak üzere radikal değişikliklere tanık oldu. Bastille Baskını bu dönüştürücü olaylara zemin hazırlamış ve devrimin gidişatının şekillenmesinde çok önemli bir rol oynamıştır.

Bastille Baskını Fransa'da her yıl Bastille Günü ya da La Fête Nationale olarak bilinen 14 Temmuz'da anılmaktadır. Bu, Fransız Cumhuriyeti'nin merkezi haline gelen özgürlük, eşitlik ve kardeşlik değerlerinin bir kutlamasıdır. Bir zamanlar tiranlığın sembolü olan Bastille, artık Fransız ulusunun demokratik ideallere bağlılığının bir sembolü haline gelmiştir.

Dahası, 14 Temmuz 1789 olayları Fransa'nın sınırlarının çok ötesinde yankı uyandırmış, dünya çapında bağımsızlık, demokrasi ve insan hakları hareketlerine ilham vermiştir. Fransız Devrimi'nin kendisi de Avrupa tarihinin gidişatı üzerinde derin bir etki yaratmış, devrimci ideallerin yayılmasına ve siyasi sınırların yeniden çizilmesine yol açmıştır.