Kategoriler
Ülkeler

İspanya: Tarihi, kültürü, dili, dini, eğitimi, sağlık ve yaşam maliyeti

İber Yarımadası'nın çoğunluğunu kaplayan ve sadece Fransa, Andorra, Cebelitarık ve Portekiz ile kara sınırına sahip olan İspanya, hem Akdeniz hem de Atlantik'te kıyı şeridi olan üç ülkeden biri. Ülke ayrıca Akdeniz'de Balear Adaları, güney batı Fas sahilinde Kanarya Adaları ve Kuzey Afrika'daki birkaç münzevi dahil olmak üzere çok sayıda ada bölgesine sahip. Yirminci yüzyılın çoğunu bir diktatörlük olarak geçirdikten sonra 1975'te demokrasiyi monarşiyle birlikte geri getirdi ve İspanya o zamandan beri bir turizm cenneti halini aldı.

  • Resmi adı: İspanya Krallığı
  • Başkent: Madrid
  • Nüfus: 46.700.000 (2020)
  • Resmi diller: Ulus genelinde İspanyolca, bölgesel olarak Katalanca, Galiçyaca, Baskça ve Aranca
  • Dini: Katolik
  • Beklenen yaşam süresi: 81,6 yıl
  • Para birimi: Avro (EUR)
  • Hükümet şekli: Parlamenter anayasal monarşi
  • İklim: İçeride sıcak yazlar ve soğuk kışlar, kıyıda ılıman ve bulutlu iklim
  • Yüzölçümü: 505.990 kilometrekare
  • En yüksek noktası: Kanarya Adaları'nda Pico de Teide (Teide (3.718 metre)
  • En alçak noktası: Atlantik Okyanusu (0 metre)
İspanya bayrağı
İspanya bayrağında iki taçlı Herkül sütunları yer alır ve sütunlarda "PLUS ULTRA", "Ötede Daha Fazlası" sözcükleri bulunur. Bu sözler Kolomb'un Yeni Dünya keşfine işaret eder.

İspanya'nın tarihi

Günümüz İspanya ve İber Yarımadası bölgesinde binlerce yıllık yerleşim yerleri bulunuyor ve bu yüzden Avrupa'daki en eski arkeolojik alanların bazıları İspanya'da. MÖ dokuzuncu yüzyılda Fenikeliler, Yunanlılar, Kartacalılar ve Keltler bölgeye girdiler, ancak MÖ 2. yüzyıla gelindiğinde bölge Romalılara geçti. İspanya'daki Roma yerleşimi yedinci yüzyıla kadar sürdü, ancak yerleşimlerin çoğu beşinci yüzyılda gelen Vizigotlar tarafından devralındı. 711'de Kuzey Afrika Faslıları İspanya'ya girdi ve Vizigotları kuzeye püskürttü. Faslılar, kendilerini püskürtmek için yapılan bazı girişimlere rağmen 1492 yılına kadar bölgede kaldılar. Bugünkü İspanya 1512'de birleşti.

16. yüzyılda İspanya, Kuzey ve Güney Amerika'yı keşfetmesinden kaynaklanan zenginlik nedeniyle Avrupa'nın en güçlü ülkesi olmuştu. Bununla birlikte yüzyılın ikinci bölümünde birkaç savaşa girdi ve gücü azaldı. 1800'lerin başında, Fransa tarafından işgal edildi ve 19. yüzyıl boyunca İspanya-Amerika Savaşı (1898) dahil olmak üzere çeşitli savaşlara katıldı. Buna ek olarak, İspanya'nın denizaşırı kolonilerinin birçoğu da ayaklandı ve bağımsızlık kazandılar. Bu durum ülkede 1923'ten 1931'e kadar devam edecek bir diktatörlük dönemini başlattı. Bu da 1931'de İkinci Cumhuriyet'in kurulmasıyla sona erdi. İspanya'da gerilimler ve istikrarsızlık devam etti ve Temmuz 1936'da İspanya İç Savaşı başladı.

İLGİLİ:  Dünyadaki en büyük piramitler hakkında bilgiler

İç savaş 1939'da sona erdi ve General Francisco Franco İspanya'yı ele geçirdi. II. Dünya Savaşı'nın başlangıcında İspanya resmi olarak tarafsızdı ancak Mihver Devletler'in güç politikalarını destekledi; bu nedenle savaş sonrasında Müttefikler tarafından tecrit edildi. 1953'te İspanya, ABD ile Karşılıklı Savunma Yardım Antlaşması'nı imzaladı ve 1955'te Birleşmiş Milletler'e katıldı.

Bu uluslararası ortaklıklar İspanya ekonomisinin sonunda büyümeye başlamasına izin verdi, çünkü o zamana kadar Avrupa ve dünyanın büyük kısmına kapalıydı. 1960'larda ve 1970'lerde İspanya modern bir ekonomi halini aldı ve 1970'lerin sonunda daha demokratik bir hükümet modeline geçmeye başladı.

İspanya hükümeti

İspanya bugün bir devlet başkanından (Kral I. Juan Carlos) ve bir hükümet başkanından (başkan) oluşan bir yürütme organıyla parlamenter monarşi olarak yönetiliyor. İspanya'nın ayrıca Genel Mahkemeler (Senato) ve Milletvekilleri Kongresi'nden oluşan iki meclisli bir yasama organı var. İspanya'nın yargı organı, Mahkeme Supremo olarak da adlandırılan Yargıtay'dır. Ülke, yerel yönetim için 17 özerk topluluğa ayrılmıştır.

İspanya'da ekonomi ve arazi kullanımı

İspanya, karma kapitalizm olarak kabul edilen güçlü bir ekonomiye sahip. Dünyanın 12. büyük ekonomisi ve ülke yüksek yaşam standardı ve yaşam kalitesi ile biliniyor. İspanya'nın başlıca endüstrileri tekstil ve konfeksiyon, yiyecek ve içecek, metal ve metal imalatları, kimyasallar, gemi yapımı, otomobiller, makine araçları, kil ve refrakter ürünler, ayakkabı, ilaç ve tıbbi ekipmanlardır. Tarım, İspanya'nın birçok bölgesi için önemli ve bu endüstriden üretilen ana ürünler tahıl, sebze, zeytin, şaraplık üzüm, şeker pancarı, narenciye, sığır eti, domuz eti, kümes hayvanları, süt ürünleri ve balıktır. Turizm ve ilgili hizmet sektörü de İspanya ekonomisinin önemli bir parçası.

Coğrafyası ve iklimi

İspanya dünya haritası
İspanya dünya haritası

Bugün İspanya'nın çoğu bölgesi güneybatı Avrupa'da bulunuyor. Ülke Fransa'nın ve Pireneler Dağları'nın güneyinde ve Portekiz'in doğusunda yer alır. Bununla birlikte Fas'ta toprakları da var; Fas kıyılarındaki Ceuta ve Melilla şehir adaları onun. Atlantik'teki Kanarya Adaları ve Akdeniz'deki Balear Adaları da İspanya'nın. Bu toprakların tamamı İspanya'yı yüzölçümünde Fransa'dan sonra Avrupa'nın en geniş ikinci ülkesi yapıyor.

İspanya topografyasının çoğu engebeli, gelişmemiş tepelerle çevrili düz ovalardan oluşmaktadır. Ancak ülkenin kuzey kesiminde Pireneler Dağları öne çıkıyor. İspanya'nın en yüksek noktası Pico de Teide'deki Kanarya Adaları'nda, deniz seviyesinden 3.718 metre yüksekte bulunmaktadır.

İspanya'nın iklimi içeride sıcak yazlar ve soğuk kışlardan ve kıyıda bulutlu serin yazlar ve serin kışlardan oluşmakta. İspanya'nın merkezinde yer alan başkent Madrid, Ocak ayında ortalama 3˚C düşük sıcaklığa ve Temmuz'da en yüksek 31˚C sıcaklığa sahip.

İLGİLİ:  Avrupa tarihinde önemli olaylar /1 –1000 yılları

Ülke, turistleri arasında bol güneşli olmasıyla bilinir. Ülkenin büyük bir kısmı yazları sıcak geçiren Akdeniz iklimine sahip. Ancak İspanya'nın tüm yıl boyunca güneş ışığı aldığını söyleyenlere inanmayın — kışlar kapalı ve fırtınalı olabilir. Bask bölgesi gibi kuzey bölgeleri daha fazla yağış alıyor ve Pireneler ve Sierra Nevada dağları gibi yerler kendi benzersiz iklimlerine sahipler.

İspanyol kültürü

barselona sokakları
Barselona sokakları

İspanya’nın antik tarihinden birçok kültür geçti ve bugün kesin izleri görülen Roma, Mağribi ve Katolik kültürleri ağır basıyor. Modern İspanyollar yumuşak ve misafirperver olma ününe sahip ve yaşam kalitesi ülke içinde önemli bir emtia. Nüfus ağırlıklı olarak etnik İspanyollardan oluşur, ancak bölgesel kimlikler güçlü ve bazı alanlar özerk yönetim arayışına devam ediyor.

İspanya'nın dilleri

İspanya'nın resmi dili, dünyanın en yaygın konuşulan dilleri arasında yer alan İspanyolca'dır. Bununla birlikte, İspanya aslında bir ulus olarak çok dilli ve İspanyolca (Castellano olarak bilinir) çoğu İspanyol tarafından anlaşılırken, ülke çapında konuşulan bir dizi başka dil daha var. Dördü kendi bölgelerinin ortak resmi dilleriler: Euskara/Baskça (Bask), Katalanca ve Aranca (Katalonya) ve Galiçyaca (Galiçya). Üç tane daha var ve Aragonca (Aragon), Asturyaca (Asturias) ve Leonca (Kastilya ve Leon) olarak biliniyorlar. Ayrıca resmi olmayan diğer birkaç azınlık dili ve lehçesi daha bulunuyor, ancak kullanımları bitmekte.

Popüler etkinlikler

Küçük köylerden genişleyen şehirlere kadar İspanya, canlı parti ruhu ile bilinir. Yıl boyunca yapılan birçok havai fişekli kutlama ve geçit törenleri insanları bir araya getiriyor. Aile, İspanya toplumunun merkezinde ve bir sülalenin düzenli olarak bir arada yemek yemesi anormal değildir. Futbol ülkenin en büyük seyirci toplayan sporu, ancak bisiklet, basketbol ve golf de popüler ve tartışmalı boğa güreşi geleneği kalabalıkları çekmeye devam ediyor. Geniş sahili ve kuzey dağ sıraları İspanya'nın su sporlarına ve kış sporlarına da ev sahipliği yapmasını sağlıyor. Ayrıca İspanya'nın her tarafında yüzlerce sanat ve kültür merkezi var.

İspanya

İspanyol mutfağı

İspanyol mutfağının diğer Akdeniz uluslarıyla pek çok ortak noktası var, ancak bölgesel etkiler mevcut ve basit yemeklerin hazırlanış şekli bile ülke çapında büyük farklılıklar gösteriyor. Tapas tarzı yemekler turistler arasında popüler, zira ülkedeki birçok eti ve peyniri deneme fırsatı veriyor. Deniz mahsulleri de İspanyollar için önemli ve Paella en meşhurlarından. Sarımsak, İspanyol yemeklerinde çok yaygın. İspanyollar geç saatlere kadar yemek yemeyi severler ve restoranlara genellikle saat 23:00'ten sonra giderler. Sabah ve akşam kahveleri serttir ve yaygın bir alışkanlıktır. İspanya ayrıca çok çeşitli şarap, bira ve şeri üretiyor.

İLGİLİ:  Dünya tarihi /1785–1788/ Birleşik Devletler sistemi, Amerika'da buharlı gemiler, Fransa'da köle ticaretinin sonu

Emniyet ve güvenlik

İspanya yaşamak ve çalışmak için genel olarak güvenli bir yer. Ülkede son birkaç on yılda çeşitli ayrılıkçı gruplar aktif olmaya başlamasına rağmen, son yıllarda çok az şiddetli faaliyet görüldü. Medyada aşırılık yanlısı İslamcıların tehdidi üzerine haberler yapılıyor olsa da bu tehdidin günlük yaşam üzerinde çok az etkisi var. Özellikle hırsızların turistlerden ve gurbetçilerden pasaport çalmaya çalıştığı havaalanlarında dikkatli olunması tavsiye edilir. Sahte devremülk ve piyangolar gibi dolandırıcılıklar da nadir değil ancak dikkatli olduğunuz sürece İspanya'da riskler oldukça düşük.

İspanya eğitim sistemi

İspanya'da eğitim sistemi "Ley Orgánica de Educación" (LOE) olarak bilinir ve yabancı uyruklu öğrenciler devlet okullarında okuyabilir. 6 ila 16 yaş arasındaki çocuklar için eğitim zorunlu ve ücretsiz. 3 yaşından itibaren başlayan ücretsiz okul öncesi eğitim isteğe bağlı. Özel okullar da mevcut ve bunlar arasında gurbetçilerin yoğunlukta olduğu uluslararası okullar da var. Öğrenciler 16 ile 18 yaşları arasında zorunlu ortaöğretime devam edip etmeyeceğine karar verir. 18 yaşında üniversite sınavına girerler.

İspanya'da öğretim ücretleri düşüktür. Yüzlerce üniversite var ve çoğunluğu devlet destekliyken diğerleri özel ve dini enstitüler. Bu üniversiteler dünyanın en meşhurları arasında değil ancak uzun bir geçmişleri var. İspanya'daki eğitim standartları genel olarak iyi kabul edilir. Ülke nüfusunun üniversite katılımı görece yüksek. Ancak artan işsizlik nedeniyle gençler daha yüksek eğitim düzeylerine başvurarak işe girme şanslarını yükseltmeye çalışıyor.

İspanya'da yaşam maliyeti

Malaga
Malaga, İspanya

İspanya'da yaşam maliyeti diğer batı Avrupa ülkelerinden belirgin şekilde düşük. Mülk fiyatları son yıllarda ucuzladı. İspanya'da çoğu insan apartmanlarda yaşar. Ev bulmak zor değildir ve fiyatlar makuldur. Ülke yasaları evlerini kiraya verenler için fazla koruma sunmaz. Bu nedenle kiracı adaylarından önce kazançlarının kanıtlarını göstermeleri istenebiliyor.

Sağlık sistemi ve tıbbi masraflar

İspanya'da çalışan yabancı uyruklu kişiler sosyal güvenlik ödemelerini yaptıkları sürece diğer İspanyollarla aynı temelde ücretsiz veya düşük maliyetli tıbbi sağlık hizmeti alabilir. Ülkedeki sağlık hizmetleri genellikle iyi bir standarttadır, ancak bekleme listeleri uzun olabilir ve bu nedenle bazı gurbetçiler özel sağlık sigortası yaptırmayı tercih eder. Ülkeyi ziyaret edenler, Avrupa Sağlık Sigortası Kartı (EHIC) kullanarak sağlık masraflarının geri ödemesini alabiliyor.

Yazar Burcu Kara

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.