Kategoriler
Yeryüzü & Tabiat

Dünyanın en derin gölleri neler?

Reklam

Dünya'mızda zaman içinde bazı oldukça derin göller meydana gelmiştir. Bu en derin göller genellikle volkanlardan kaynaklı yarıklarda, erimekte olan buzul bölgelerinde, dağlık bölgelerde veya nehirlerin aktığı havzalarda oluşur. Jeolojik zaman ölçeğinde tüm göller geçicidir. Gölleri oluşturan su zamanla tükenebilir veya çökeltilerle doldurulabilir. Yine de aktif bir yer altı, tektonik kökenli göller gibi bir gölün kurumasını geciktirmektedir. Göllerin oluşmasına neden olan faktörler toprak kaymaları, buzlanma, volkanik püskürmeler ve buzul hareketleri olarak sıralanıyor.

Dünyadaki en derin göller

Bir Rus gemisi Baykal Gölü'nün ince buz tabakasını kırarken

Baykal Gölü – 1.641 metre

UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Rusya'daki Baykal Gölü dünyanın en derin gölüdür. 25 milyon yaşıyla aynı zamanda dünyanın en eski gölüdür. Göldeki 60 yerli balık türünün yarısı ve bir tatlı su mührü endemiktir. Baykal, dünyanın donmamış tatlı suyunun %20'sine sahip. Bu da Kuzey Amerika'nın Büyük Gölleri'nin toplam hacmini geçen, yaklaşık 23 milyar metreküp kristal berraklığında tatlı su anlamına geliyor.

İLGİLİ:  Antik yaşamın izleri Antarktika Gölü'nün derinliklerinde bulundu

Tanganika Gölü – 1.470 metre

dünyadaki en derin göller
Dünyanın en derin ikinci gölü Tanganika Cumhuriyeti'nde bulunur.

Tanganika Gölü, 1.470 metre ile dünyanın en derin ikinci gölüdür. Tanzanya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Burundi ve Zambiya dahil olmak üzere dört ülkeye yayılmış alanıyla ayrıca dünyanın en uzun gölüdür. Dünyanın tatlı sularının yaklaşık %18'ine sahiptir. Bu da 19 milyar metreküp suya eşittir. Tanganika'nın sınırında altı büyük ada ve diğer küçük adalar vardır. 8.4'lük bir pH'a sahip olan suyu %98'i endemik olan 250 çiklit türünü besler. Bölgedeki çiklitler geliştirdikleri adaptasyon ve evrimlerle radyasyon yaymaya başlamıştır. Tanganika'nın kendine ait tatlı sardalya türleri, denizanası ve süngerleri bulunuyor.


Hazar Denizi – 1.025 metre

dünyadaki en derin göller
En derin göller sıralamasında üçüncülüğü Hazar Denizi alır.

1.025 metre derinliği ile Hazar Denizi, dünyanın en derin üçüncü gölüdür ve Rusya, Türkmenistan, Kazakistan, İran ve Azerbaycan ile çevrilidir. Okyanusla bağlantısı olmamasına rağmen, %1.2 tuzluluk oranı ile yaklaşık 78.360 kilometreküp su tutar. Suyunun %80'ini Volga Nehri'nden alır. Havyar üreten Beluga mersin balığı bölgedeki balıkçılık endüstrisinin özü olan ton balığı ile yan yana bulunur. Somon ve fok popülasyonu da vardır. Gölün etrafında ve gölün içerisinde bazı petrol yatakları bulunmaktadır.

İLGİLİ:  Geyik drone yardımıyla donmuş gölden kurtarıldı

Vostok Gölü – 1.005 metre

vostok gölü
Yüksek oksijen oranıyla Vostok Gölü dördüncü sıradadır.

Antarktika'da bulunan Vostok Gölü, 1.005 metre ile dünyanın dördüncü en derin gölüdür. Adını kendisine yakın olan araştırma enstitüsü Rus Vostok İstasyonu'ndan alır. Buz yüzeyinin yaklaşık 490 metre altında 5420 kilometreküp tatlı su tutar. Zifiri karanlıkta ve sabit yüksek basınçta olan suyu yüksek bir oksijen ve azot konsantrasyonuna sahiptir. Buz sondajlarında mikrobiyal organizmalar tespit edilirken, donmuş göl sularında bulunan ekstremofil mikroplar çeşitli yaşam formlarının varlığını göstermektedir. Göl, buzun altındaki suyu kirletebileceği için buz delme yöntemlerine karşı çıkan çevre grupları tarafından korunmaktadır.

Reklam

O'Higgins-San Martin Gölü – 835 metre

dünyanın en derin gölleri arasında Lago O'Higgins
İsimlerini siyasi liderlerden alan bu göl en derin beşincisidir.

835 metre derinliğe uzanan O'Higgins-San Martin Gölü, dünyanın beşinci en derin gölüdür ve Patagonya'daki toprakları Şili ve Arjantin tarafından paylaşılmaktadır. İsmi Şilili iki bağımsızlık hareketi liderinden geliyor. Göl, Şili'de Lago O'Higgins ve Arjantin'de Lago San Martin olarak bilinir. Şekli itibariyle her iki ülkede de su altı vadilerinde sona eren parmak benzeri uzantılar oluşturur. Mayer Nehri suyunun büyük çoğunluğunu kendi sağlarken, Pascua Nehri suyunu Pasifik Okyanusu'na boşaltır.

İLGİLİ:  Tuz Gölü: Önemi, özelliği ve kendisini bekleyen son

Malavi Gölü – 705 metre

dünyadaki en derin göller
Altıncı sırada ise üç farklı ülkenin sınırlarını kapsayan Malavi gölü bulunur.

705 metre seviyesindeki Malavi Gölü, Malavi, Mozambik (Lago Niassa olarak bilinir) ve Tanzanya (Nyasa Gölü olarak bilinir) sınırlarını kapsayan dünyanın en derin altıncı gölüdür. Yaklaşık 8.300 kilometreküp tatlı suya sahiptir. Su seviyeleri asla karışmayan meromiktik bir göldür. Malavi, farklı canlı türlerinin yanı sıra 1000 çiklit balığı türüne de ev sahipliği yapar. Suyunun çoğunu Ruhuhu Nehri sağlarken, Shire Nehri suyunu Zambezi Nehri'ne boşaltır.

Dünyanın en derin göllerinin listesi

GölÜlkeDerinlik (m)
1. BaykalRusya1,642
2. TanganyikaTanzanya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Burundi, Zambiya1,470
3. Hazar Deniziİran, Rusya, Türkmenistan, Kazakistan, Azerbaycan1,025
4. VostokAntartika1,000
5. O'Higgins-San MartínŞili, Arjantin836
6. MalaviMozambik, Malavi, Tanzanya706
7. Issık GölKırgizstan668
8. Büyük Köle GölüKanada614
9. Krater GölüABD594
10. MatanoEndonezya590
11. General CarreraŞili, Arjantin586
12. HornindalsvatnetNorveç514
13. QuesnelKanada506
14. TobaEndonezya505
15. SarezTacikistan505
16. TahoeABD501
17. Argentino GölüArjantin500
18. KivuKongo Demokratik Cumhuriyeti, Ruanda480
19. GrandKanada475
20. SalsvatnetNorveç464
21. Nahuel HuapiArjantin464
22. HaurokoYeni Zelanda462
23. Cochrane / PueyrredónŞili, Arjantin460
24. Tinn GölüNorveç460
25. AdamsKanada457
26. ChelanABD453
27. VanTürkiye451
28. PosoEndonezya450
29. FagnanoArjantin, Şili449
30. Büyük Ayı GölüKanada446

Göllerin limnolojisi

Göller üç bölgeye sahip olur. Bunlar arasında karaya yakın littoral bölge, güneş ışığının yayıldığı açık su alanındaki fotez bölge ve derin su gölü habitatlarını barındıran bentik bölge bulunur. Göl, gündüz hava sıcaklığını düşürürüp, gece ise hava sıcaklığını yükselterek çevresindeki alanların sıcaklığını değiştiriyor. Göller, etrafta yaşayan insanlara geçim kaynağı ve yiyecek sağlıyor ancak toprak kaymaları ve depremler bentik suyun karışmasına ve yüzeye karbondioksit salınmasına da neden olabiliyor. Salınan karbondioksit insanların yaşadığı bölgelere ulaşabiliyor ve toplu boğulmalara neden olabiliyor.

Yazar Burcu Kara

Genellikle modern tarih, yakın tarih ve popüler bilim üstüne içerikler üretiyor. Özel ilgi alanları arasında Kuzey Afrika ve Güney Amerika'nın sömürge tarihi ve Avrupa'daki eski monarşiler yer alıyor.