İlk Tankı Leonardo Da Vinci mi İcat Etti?

Leonardo'nun hayal gücünün son ürünü olan zırhlı araç tasarımı, Sforza'ya yaptığı açıklamalar kadar fantastiktir.
Leonardo'nun savaş aracı.
Leonardo'nun savaş aracı.

Leonardo da Vinci ortaya çıkana kadar gerçek bir Rönesans insanı henüz yoktu. Kendisi en çok olağanüstü yeteneklere sahip bir ressam ve çizimci olarak tanınır; başyapıtları arasında "Mona Lisa" ve "Son Akşam Yemeği" gibi eserler vardır. Ancak o aynı zamanda çok çeşitli disiplinlerdeki uzmanlığıyla göz kamaştıran bir polimattı. Onu mühendis, bilim adamı, teorisyen, heykeltıraş ya da mimar olarak tanımlamak makul olacaktır. Peki tankı ilk geliştiren de kişi de kendisi miydi?

İlgili: Tank Nasıl İcat Edildi?

Leonardo da Vinci, 1482 yılında Milano Dükü Ludovico Maria Sforza'ya yazdığı bir mektupta, yeni silah türleriyle ilgili diğer iddiaların yanı sıra "zırhlı bir araç" için temel bir planı detaylandırmıştır. Da Vinci'nin zırhlı aracı birçok yönden günümüz tanklarını andırmaktadır. Her ikisi de karşıdan gelen ateşi saptırmak için konik bir tasarıma, hareket kabiliyeti için iç kısımda tekerleklere ve birçok top için yuvalara sahiptir.

Ancak Da Vinci'nin "tankının" bazı ciddi dezavantajları vardı. Uzmanlar, boyutu ve ağırlığı nedeniyle topun savaşta kullanılmasının tamamen olanaksız olduğu konusunda hemfikir. İşte Da Vinci'nin zırhlı aracının tarihçesi.

Savaşın Hizmetindeki Deha

Leonardo'nun savaş aracı.
Leonardo'nun üstü kapalı savaş aracının taslağı.

Leonardo Da Vinci'nin ünlü not defterlerine bakıldığında, kendinden sonraki gelişmelerin habercisi gibi görünen fikirlerle dolu parlak bir zihin ortaya çıkıyor. Leonardo'nun "hava pervanesi" ilk helikopterin uçuşundan 437 yıl önce helikopteri öngörmüştür; ilk dalgıç giysisi için yaptığı tasarımlar bugün hala kullanılmakta olan ilkeleri kullanmaktadır; ve frenleme ve önceden programlanmış direksiyon sistemleriyle tamamlanmış kendinden tahrikli bir araba konsepti arabayı öngörmüştür. Leonardo'nun inanılmaz külliyatının çoğunun zamanının yüzlerce yıl ötesinde olduğunu söylemek abartı olmaz.

Leonardo'nun entelektüel merakı sınırsız gibi görünse de, dürtüsü başka yerlerden geliyordu. Ayrıca yeteneklerini paraya çevirme konusunda da hiçbir çekincesi yoktu. Leonardo, mucitliğinin en iyi kullanımının orduda olacağını anlayacak kadar gerçekçiydi ve çalışması için zengin ve nüfuzlu hayırseverlerin desteğini aradı. İtalya'yı 15. ve 16. yüzyıllarda rahatsız eden şiddetli güç savaşları göz önüne alındığında, bu sonuca nasıl varmış olabileceğini anlamak kolaydır.

Leonardo'nun 1482 yılında Milano Dükü ve İtalya'nın en önde gelen askeri liderlerinden biri olan Ludovico Maria Sforza'ya yazdığı ünlü bir mektup, yeteneklerini savaşa adama konusunda hiçbir çekincesi olmadığını açıkça ortaya koymaktadır. Bir pazarlamacı üslubuyla yazılmış olan mektupta Sforza'ya bir "askeri teçhizat kataloğu" vaat edilmekte ve uygulandığı takdirde dükün askeri yeteneklerini önemli ölçüde artıracak bir dizi "sır "dan bahsedilmektedir.

Leonardo birkaç cesur iddiada bulunur;

Belirli türden toplar düşmana muazzam bir korku verecek ve büyük hasar ve kargaşa getirecektir… Dahası, sağlam bir kayaya dayanıyor olsa bile herhangi bir tahkimatı veya tabyayı yıkmanın yolları da mümkündür.

Leonardo'nun "zırhlı araçları" gibi pek çok askeri gelişme, cüretkar fikirlerini pazarlamak için kullandığı not defterlerinde anlatılmaktadır. Bu icatlardan herhangi birinin gerçekten yapıldığına dair hiçbir kanıt yoktur ve Leonardo'nun Sforza'ya yazdığı mektup aşırı aktif bir hayal gücünün ürünü gibi görünmektedir. Yine de Leonardo'nun yorulmak bilmez mucitliği açıkça görülüyor ve proto-tankının bazı potansiyelleri var.

Leonardo'nun Zırhlı Aracı

 Leonardo'nun Sforza'ya yazdığı mektup
Leonardo'nun Sforza'ya yazdığı mektup.

Leonardo'nun Sforza'ya yazdığı mektupta övünmesine rağmen, zırhlı bir araç için yaptığı tasarım en iyi ihtimalle eksiktir. Onun 'üstü kapalı araç' fikri, ilk kez kaydedildiği 1487 yılından öncesine dayanmaktadır. Ancak daha sonraki gözlemciler buna 'tank' adını vermişlerdir. Bazıları Leonardo'nun o zamanki uzmanlık eksikliğinin tasarımın temel mekanik sorunlarından sorumlu olduğunu varsayarken, sonraki çalışmaları sonunda dişli mekaniğini daha derin bir şekilde kavradığını gösteriyor gibi görünüyor.

İçinde yaşayanları gelen ateşten korumak için kaplumbağa kabuğu şeklinde metal takviyeli sert ahşap konik bir kapağa sahipti. Araç bir kranktan güç alacak, dört kişi tarafından kontrol edilecek ve 16 hafif toptan oluşan bir halkayla silahlandırılacaktı.

Leonardo'nun planı sorunlarla doludur. Öncelikle, dişliler yanlış yerdedir, dolayısıyla bir krankın çevrilmesi diğerinin çevrilmesinin etkisini ortadan kaldıracak ve arabayı olduğu yerde durduracaktır. Bazı araştırmacılara göre Leonardo böylesine temel bir mekanik hata yaparak kasıtlı olarak bir şeyleri gizlemeye çalışmış olmalıdır. Bu bilinçli sabotaj Leonardo'nun pasifizminin bir yansıması ya da icadını koruma çabası olabilir.

Zırhlı aracın tekerlekleri aracın devasa zırhlı gövdesini taşıyacak kadar güçlü değildir ve radyal silah dizisi etkileyici olsa da karşıt güçleri doğru bir şekilde hedef alamayacaktır. Yeni konik kapağın bile işlevsel zorlukları olduğu ve seri üretiminin zor olduğu tespit edilmiştir.

Leonardo'nun hayal gücünün son ürünü olan zırhlı araç tasarımı, Sforza'ya yaptığı açıklamalar kadar fantastiktir. Hiçbir zaman inşa edilmesi ve savaşta kullanılması amaçlanmamıştır, ancak tasarım Sforza'nın siyasi hedeflerine yardımcı olacak tehditkar bir fanteziyi aktarmakta başarılı olmuştur. Pratikte kullanılması imkansız olsa da, Leonardo'nun tank prototipi parlak bir fikirdi ve 15. yüzyıl İtalyan askeri gücünün güçlü bir amblemi olarak hizmet edebilirdi.