İnebahtı Deniz Muharebesi: Osmanlı Donanmasının Kesin Yenilgisi

İnebahtı Deniz Muharebesi, 7 Ekim 1571 tarihinde Akdeniz'de gerçekleşen bir deniz muharebesidir. Hristiyan devletlerden oluşan bir koalisyon olan Kutsal Birlik ile Osmanlı İmparatorluğu arasında önemli bir karşılaşmaydı.
Yazar Burcu Kara
inebahtı deniz muharebesi

16. yüzyılın sonunda, Batı ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ilişkilerde güçlü siyasi, kültürel ve dini gerilimler söz konusuydu. Akdeniz'deki Türk yayılmacılığı, 1463 gibi erken bir tarihte, iki büyük blok arasında çeşitli çatışmalara yol açtı. 1570 yılında Sultan II. Selim, o zamanlar Venedik Cumhuriyeti'ne ait olan Kıbrıs'ı fethetmek üzere yola çıktı. Bu saldırı Dördüncü Venedik-Osmanlı Savaşı'nın başlangıcı anlamına geliyordu.

Papa V. Pius, Türk ilerleyişini durdurmak için 25 Mayıs 1571'de Kutsal Birliği kurdu. Kıbrıs Savaşı, 7 Ekim 1571'de İnebahtı Deniz Muharebesi ile doruk noktasına ulaştı. Yunanistan'ın batı kıyısında, Avusturyalı Don Juan komutasındaki bir Hristiyan filosu, II. Selim'in donanmasıyla karşı karşıya geldi. Birkaç saat içinde Türk donanması İspanyol ve Venedik kuvvetleri tarafından ölümcül bir savaşta yok edildi. Yaklaşık 7.500 Hristiyan ve bunun iki katından fazla Türk hayatını kaybetti. Kutsal Birlik'in İnebahtı'daki zaferi Osmanlı'nın Akdeniz'deki yayılmacılığının sonu oldu.

İnebahtı Deniz Muharebesi'nin Nedenleri

İnebahtı Deniz Muharebesi, Yunanistan'ın batı kıyısında bir kasaba olup, karmaşık bir jeopolitik ve dini bağlamda gerçekleşmiştir. Konstantinopolis'in 1453'te düşmesinden bu yana Avrupa ve Osmanlı İmparatorluğu Akdeniz'de nüfuz sahibi olmak için amansız bir mücadeleye girişmişti. Venedik-Osmanlı savaşları olarak bilinen çok sayıda kanlı çatışma, Türkleri Venedik Cumhuriyeti ve müttefikleriyle karşı karşıya getirdi. 1570 yılında Kanuni Sultan Süleyman'ın oğlu Sultan II. Selim fetih hayalleri kurdu ve gözünü Kıbrıs'a dikti. Sadece birkaç ay içinde, Avrupa ile Orta Doğu arasında ticari bir kavşak noktası ve Venedik deniz imparatorluğunun merkezi olan adayı zapt etti.

Papa V. Pius, adayı yeniden ele geçirmek ve Osmanlı yayılmacılığına son vermek için Avrupalı güçleri bir haçlı seferine çıkmaya çağırdı. Hristiyanlar aralarındaki rekabeti bir kenara bırakarak ordularını bir ittifakta topladılar: Kutsal Birlik.

İnebahtı Deniz Muharebesi'nde Kimler Savaştı?

İnebahtı Deniz Muharebesi, Kutsal Birlik'in Hristiyan koalisyonu ile Sultan II Selim'in Türk donanmasını karşı karşıya getirmiştir. 13. yüzyılın sonunda toprak fethetmek için kurulan Osmanlı İmparatorluğu, 1571'de hala dünyanın en büyük güçlerinden biriydi. Sınırları Karadeniz'den Akdeniz'e kadar uzanıyor ve burada Batılı çıkarlarla çatışıyordu. İnebahtı'da Türk donanması Amiral Ali Paşa komutasındaki 250 kadırga ve 45 kalyondan oluşuyordu. Ayrıca 34.000 savaşçı, 13.000 denizci ve 700'den fazla top vardı. Orduya Türk komutanlar Ali Paşa, Muhammed Sirocco ve Uluç Ali liderlik ediyordu.

Kutsal Birlik, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı koymak için Mayıs 1571'de İspanya Habsburgları, Cenova ve Venedik cumhuriyetleri, Papalık Devletleri, Savoy Dükalığı ve Hospitaller'den oluşan bir Avrupa ittifakıydı. Yaklaşık 200 gemi, 1.800 top ve çoğunluğu İspanyol ve Venedikli olmak üzere yaklaşık 30.000 kişiden oluşan filosuna Avusturya Prensi Don Juan liderlik ediyordu. Don Juan, İmparator V. Charles'ın gayrimeşru oğlu ve İspanya Kralı II. Felipe'nin üvey kardeşiydi.

Ayrıca Hristiyan tarafında savaşan ünlü "Don Kişot"un yazarı İspanyol yazar Miguel de Cervantes de vardı. Bu çatışma sırasında yazar sol elini kaybetti ve "Lepanto'nun tek kollu adamı" lakabını kazandı. Kutsal Birlik şu kişiler tarafından yönetilmiştir: Avusturyalı Juan (İspanya), Sebastiano Venier (Venedik), Marcantonio Colonna (Vatikan), vb.

İnebahtı Deniz Muharebesi'ni Kim Kazandı?

7 Ekim 1571'de, Türk donanmasının yerini tespit etmek için keşif kolları gönderdikten sonra, Hristiyan donanması İnebahtı Körfezi'ne girdi. Çatışmanın başından itibaren Osmanlılar dezavantajlıydı: Küçük körfezde kapana kısılmışlardı ve çıkış yolları yoktu. Hristiyan toplarının yoğun ateşi altında Türk donanması dağıldı ve Ali Paşa'nın gemisine çıkarma yapıldı. Amiralin başı kesildi ve kafası bir direğin tepesine sabitlendi. Osmanlı denizcilerinin zaten düşük olan moralleri çöktü ve sadece bir avuç kadırga kaçmayı başardı. Sadece birkaç saat içinde, yenilmez olduğu söylenen güçlü Türk filosu yok edildi ve Kutsal Birlik tarihi bir zafer kazandı.

Savaş kanlı geçmiştir: Hristiyan tarafında 7.500 ölü, 20.000 yaralı ve yaklaşık 50 gemi kaybedilmiş, Türk tarafında ise yaklaşık 20.000 ölü ya da yaralı; ayrıca 137 gemi ele geçirilmiş ve 50 gemi batırılmıştır.

İnebahtı Deniz Muharebesi'nin Sonuçları

Batı'da büyük yankı uyandırmasına rağmen, Kutsal Birlik'in İnebahtı'daki başarısı çatışmanın gidişatını değiştirmedi. Osmanlı İmparatorluğu deniz kuvvetlerini hızla yeniden inşa etti ve tüm Akdeniz fetihlerinin kontrolünü elinde tuttu. Ancak birçok deneyimli denizcinin kaybı Sultan için ağır bir darbe oldu. Batı Akdeniz'i İspanya ve İtalyan müttefiklerine bırakmak zorunda kaldı. Zafere rağmen Kutsal Birlik kaybettiği toprakları geri alamadı. Papa V. Pius'un 1 Mayıs 1572'de ölümüyle birlikte Avrupa koalisyonu dağılmaya başladı.

Neticede 7 Mart 1573'te Osmanlı İmparatorluğu ile Venedik Cumhuriyeti arasında bir barış anlaşması imzalandı. Savaş nedeniyle yıkıma uğrayan Venedik Cumhuriyeti, ticaretin yeniden başlaması karşılığında Kıbrıs'ı Türklere bıraktı. Din savaşları nedeniyle felç olan ve çatışmaya katılmayan Fransa, Osmanlıların müttefiki olarak kaldı. İnebahtı Deniz Muharebesi Akdeniz'deki Türk yayılmasına kesin bir son vermiş olsa da, asıl sonucu sembolik olmuştur. Hristiyanlığın İslam'a karşı kazandığı zafer, ortak bir inançla birbirine bağlı bir Avrupa vicdanının uyanmasına yol açmıştır.