Atlas ve Pasifik Okyanuslarının Suları Birbirine Karışıyor mu?

Farklı sıcaklıklardaki suların bir araya gelmesi muhtemelen bu bölgedeki suda belirgin bir çizgi oluşmasına neden olmaktadır.
Yazar Burcu Kara

Aşağıdaki Youtube videosunu önce görmüş olabilirsiniz, denizde açıkta bir geminin denizdeki net bir sınıra doğru çekildiğini gösteriyor. Çizginin bir tarafında koyu mavi ve berrak su görülürken, diğer tarafında bulanık, yeşilimsi su görülebilir. Atlas (Atlantik) ve Pasifik okyanuslarını ayıran bu sınırda suyun kendi kurallarına karşı geldiğini ve karışmayı reddettiğini savunuyorlar.

Düşündüğünüzün aksine, Atlas Okyanusu ve Pasifik Okyanusu Dünya'nın her yerinde birbirine karışıp sonra da Güney Amerika ve Antarktika arasında birleştikleri noktada bir mıknatısın iki pozitif kutbu gibi hareket etmiyor. Sonuç olarak, evet, Atlas ve Pasifik okyanusları su alışverişinde bulunuyor. Peki, bu videodaki görüntülerde gerçekte neler oluyor?

Okyanus Sınırları

Drake Geçidi, Güney Amerika ile Antarktika arasında, ortalama genişliği yaklaşık 850 kilometre olan dar bir su parçasıdır. Denizciler tarafından 1500'lü yıllarda keşfedilmesinden bu yana bile, bu çalkantılı küçük yer bir terör kaynağı olmuştur.

Atlas (Atlantik) ve Pasifik'in genişliği düşünüldüğünde, uzak geçmişte bir coğrafyacının Drake Geçidi (veya Boğazı)'ni neden ikisi arasındaki geçit olarak belirlediğini anlamak kolaydır. Bunu başarmanın en hızlı ve kolay yöntemi, bir harita üzerinde Şili'nin en güney noktası olan Horn Burnu'nu Antarktika Yarımadası'na bağlayan küçük bir çizgi çizmekti.

Denizler arasındaki sınırlar, tıpkı kendi şehrinizdeki mahalleler arasındaki sınırlar gibi, çoğunlukla keyfidir. Yüzlerce yıl önce Avrupa'da bir adam bir haritaya baktı ve boylamasına bir çizgi çizdi. O zamandan beri kimse bu çizginin doğusundaki ve batısındaki denizler arasında önemli bir fark görmemiştir. Suda çizgiler olsa da, bunlar haritacılar için faydalı olan türden değildir.

Okyanus Cepheleri

Fiziksel okyanus bilimci ve Brandeis Üniversitesi profesörü Sally Warner bu konuda şunları söylüyor: "Bu konunun göz önünde bulundurmamız gereken iki kısmı var: yüzeyde ne oluyor, insanlar bu değişen renk tonu veya bulanıklık çizgilerini nerede görüyorlar ve yüzeyin altında ne oluyor?"

Büyük olasılıkla, bu çekilen videolar herhangi bir şekilde değiştirilmemiştir, ancak çekim konumları da tam olarak bilinmemektedir. Bunlar Drake Geçidi'nde çekilmiş olabilir, ancak gezegenin herhangi bir yerinde meydana gelen bir olayı da tasvir ediyor olabilirler.

Okyanus cepheleri, okyanus yüzeyinde hareket eden ve sıcaklıkları ya da tuzlulukları büyük ölçüde farklı olan büyük, düzensiz su parçalarıdır. Açık okyanusta son derece keskin cepheler oluşabilir ve zaman zaman bir kartonda yan yana duran iki farklı dondurma çeşidine benzeyen bir şekilde birleşebilirler.

Bu durum en çok iki nehrin birleştiği noktada ya da daha iyisi, bir nehrin denize girdiği ve biz karacıların karadan gözlemleyebildiği noktada görülür. Nehir suyunun okyanusa ulaştığında bir miktar alüvyonlu hale gelmesi ve sonunda beslendiği okyanusun derin mavisiyle tam bir tezat oluşturan çikolatalı süt görünümü vermesi çok nadir görülen bir durumdur. Buna ek olarak, nehir suyu ile okyanus suyunun yoğunluğu, tuz içeriğindeki farklılık nedeniyle farklıdır. Uzaktan bakıldığında, bir köprüde ya da teknede olduğu gibi, nehrin suyu okyanusun geri kalanından izole edilmiş gibi görünebilir. Birleşmeye mahkumdurlar, ancak karışım süreci birkaç gün sürebilir.

Dünyanın çeşitli noktalarında, farklı su cephelerinin buluşması okyanus yüzeyinde belirgin ayrım çizgileri oluşturur. Tatlı nehir suyu ile tuzlu okyanus suyunun birleşmesinde olduğu gibi, çok farklı sıcaklıklardaki cephelerin buluşması açık denizde belirgin sınırlar oluşturabilir. Ekvator yakınlarında, kuzeyden ve güneyden gelen daha soğuk suların ekvatorun sıcak denizleriyle karışarak farklı sınırlar oluşturduğu tropikal kararsızlık dalgaları vardır.

Atlas-Pasifik Okyanuslarının Karışması

Evet, Atlas ve Pasifik Okyanuslarının suları birbirine karışmaktadır, ancak bu karışım çok yavaş bir hızda gerçekleşmekte ve belirli bölgelerle sınırlı kalmaktadır.

Antarktik Kutup Çevresi Akıntısı (Antarctic Circumpolar Current) olarak bilinen bir su kütlesi gezegeni, Antarktika'ya oldukça yakın bir şekilde çevreler. Sıkışmak zorunda olduğu Drake Geçidi dışında, tüm yol boyunca oldukça temiz bir çekime sahiptir. Bu nedenle bu bölgedeki okyanus oldukça dalgalıdır.

Farklı sıcaklıklardaki suların bir araya gelmesi muhtemelen bu bölgedeki suda belirgin bir çizgi oluşmasına neden olmaktadır: Antarktika'yı çevreleyen tüm okyanuslar kuzeydeki okyanuslardan çok daha soğuktur. İnsanlar genellikle daha soğuk Antarktika suyunu daha ılıman kuzey suyundan ayıran bir cepheyi Atlas ve Pasifik okyanusları arasındaki sınır sanıyor.

İki okyanusun karıştığı bir başka bölge de Pasifik Okyanusu'nun kuzeyinde, batı Pasifik'ten gelen ılık, tuzlu suyun doğu Pasifik'in daha soğuk, daha taze sularına aktığı yerdir. Bu durum, okyanus sirkülasyonu ve iklim modelleri üzerinde önemli etkileri olabilecek bir sıcaklık ve tuzluluk değişimi yaratır.

Atlantik ve Pasifik suları bu bölgelerde karışırken, iki okyanusun kendine özgü özellikleri ve ekosistemleri ile farklı su kütleleri olarak kaldığını belirtmek önemlidir. Meydana gelen karışım büyük ölçüde insan faaliyetlerinden ziyade doğal okyanus ve atmosferik süreçler tarafından yönlendirilmektedir.