İngiliz iktisatçı John Maynard Keynes, 1931 tarihli Essays in Persuasion (İkna Denemeleri) adlı kitabının girişinde çalışmalarını "olayların gidişatını asla zamanında etkileyemeyen bir Kassandra'nın çığlıkları" olarak tanımlamıştır.
Priamus'un dikkate alınmayacak uyarılar yapmakla lanetlenmiş kızı gibi, 1919'da Keynes de dünya liderlerini Almanya'ya sert barış şartları dayatmanın tehlikeleri konusunda ikna etmeye yönelik faydasız girişimlerinden dolayı hüsrana uğramıştı.
Paris Barış Konferansı'ndaki görevinden istifa ettikten sonra Keynes, savaş sonrası istikrarsız düzene ilişkin endişelerini Barışın Ekonomik Sonuçları'nda paylaşmaya karar verdi. En ünlü (ve tartışılan) eserinde Keynes, Versay Antlaşması'nın nasıl mali ve siyasi istikrarsızlığa neden olacağını ve sonunda II. Dünya Savaşı'na yol açacağını doğru bir şekilde tahmin etmiştir.
John Maynard Keynes kimdir?
Bir ekonomistin oğlu ve Cambridge Üniversitesi'nin ilk kız öğrencilerinden biri olan John Maynard Keynes, ailesinin izinden giderek Cambridge'e kaydoldu ve burada siyaset ve ekonomi okudu. İngiliz üniversitesinde geçirdiği süre boyunca Keynes, ortakları arasında İngiliz yazar, sanatçı ve filozoflardan oluşan bir çevre olan geleceğin Bloomsbury grubunun çoğu üyesinin yer aldığı seçkin bir kulüp olan "the Society "ye katıldı.
Eğitimini tamamladıktan sonra Keynes, Whitehall'daki Hindistan Ofisi'nde görevlendirildi ve burada Hindistan para birimi ve finansını analiz etti. Mezun olduğu okula dönerek 1915 yılına kadar ekonomi dersleri veren Keynes, savaş yıllarının geri kalanında Hazine'de çalıştı.
1919'da 35 yaşındaki John Maynard Keynes, David Lloyd George'un ekonomi danışmanı olarak barış konferansına katılmak üzere Paris'e gitti. II. Dünya Savaşı'ndan sonra uluslararası ekonomik düzenin yeniden inşasında önemli bir rol oynadı.
John Maynard Keynes Paris Barış Konferansı'nda
Keynes, Paris Barış Konferansı'na katılmadan önce, çatışma sonrasında Avrupa ekonomisinin nasıl yeniden yapılandırılacağı üzerine düşünmeye başlamıştı. 1916'da, Almanya'dan savaş tazminatı alma olasılığını ele alan ilk belgelerden biri olan Tazminatın Etkisi Üzerine Memorandum'un yazarlarından biriydi.
Keynes 1918'de tazminat konusunu analiz etmeye devam etti ve yenilen gücün savaşın maliyetini karşılayamayacağını savundu.
Paris'te Keynes, Almanya'ya ağır şartlar dayatmanın akıllıca olup olmadığı konusundaki şüphelerini yineledi. Müzakereler sırasında, alternatif bir barış planı tasarladı ve Lloyd George'a sundu. Belgede Keynes, müttefikler arası borçların iptal edilmesini ve Almanya ile yapılacak anlaşmada daha yumuşak hükümlerin uygulanmasını talep ediyordu. İngiliz başbakanı "Keynes planını" beğenirken, diğer liderler bu planın şartlarını kabul etmeyi tercih etmedi.
Paris'teki müzakere süreci devam ederken Keynes Bloomsbury'deki arkadaşlarına yazdığı mektupta dünya liderlerinin savaş sonrası düzeni inşa etme konusundaki basiretsizliklerinden duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.
"Vanessa Bell'e 16 Mart 1919'da yazdığı mektupta, "Keşke size her akşam günün dönüm noktalarını anlatabilseydim, çünkü Avrupa'nın yaklaşan felaketini böylesine muhteşem bir spor haline getiren psikoloji, kişilik ve entrikanın inanılmaz karmaşıklığı sizi gerçekten eğlendirirdi" diyordu.
Benzer şekilde, Mayıs ayında Duncan Grant'a yazdığı bir mektupta konferansta kararlaştırılan şartların tehlikeli sonuçlarına ilişkin endişelerini paylaştı: "Barış çirkin ve imkânsızdır ve felaketten başka bir şey getirmeyecektir… İngiltere'de henüz hiç kimse barışın içerdiği adaletsizliklere dair bir fikre sahip değildir."
Grant'a yazdığı mektuptan bir ay sonra Keynes, daha "ekonomik" hükümlere ilişkin önerilerinin reddedilmesi üzerine çileden çıkarak konferanstan erken ayrılmaya karar verdi. Haziran ayında Paris'ten ayrıldı. Keynes Lloyd George'a kederli bir şekilde "Burada daha fazla iyilik yapamam…. savaş kaybedildi" diye yazdı.
"Keynessandra:" Barışın Ekonomik Sonuçları
![John Maynard Keynes II. Dünya Savaşı'nı Nasıl Tahmin Etti? 2 Charles Waldstein'dan John Keynes'e mektup](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2024/02/waldstein-mektup-keynes-1024x901.jpg)
Keynes Paris Barış Konferansı'ndaki görevinden istifa etmeye karar verdiğinde, Güney Afrikalı bir devlet adamı ve ılımlı bir barışın başlıca savunucusu olan Jan Christian Smuts onu "Antlaşmanın mali ve ekonomik maddelerinin gerçekte ne olduğu ve ne anlama geldiği ve bunların olası sonuçlarının ne olacağına dair açık ve bağlantılı bir açıklama" yazmaya teşvik etti.
Keynes, İngiltere'ye döndükten sonra Smuts'un önerisine uydu. Barışın Ekonomik Sonuçları'nı yazmak için Vanessa Bell'in Sussex'teki evine gitti.
Barışın Ekonomik Sonuçları 1919'un sonunda yayınlandı ve kısa sürede uluslararası bir bestseller haline geldi. Ağustos 1920'ye kadar kitap 100.000'den fazla sattı. Ayrıca bir düzineden fazla dile çevrildi. Kitabın başarısı John Maynard Keynes'i bir şöhret haline getirdi.
Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra, Versay Antlaşması'nı bir "Kartaca barışı" olarak gören görüşü, Paris Barış Konferansı ve onun feci etkileri hakkında ortodoks teori haline geldi. Keynes, kulak verilmeyen bir Kassandra'dan, Almanya'da Nasyonal Sosyalizmin yükselişini ve II. Dünya Savaşı'nı öngören bir kahine dönüştü.
"Bu kitaptaki amacım," diye yazmıştı Keynes, "Kartaca Barışı'nın pratikte doğru ya da mümkün olmadığını göstermektir." İngiliz ekonomiste göre, Müttefik güçler savaş sonrası Avrupa'da istikrarlı bir mali ve ekonomik düzen inşa etmekten ziyade intikam almakla ilgileniyorlardı. Bununla birlikte, Paris'te toplanan dünya liderleri, mağlup düşmanı ezmeye çalışarak, "kurbanlarıyla gizli psişik ve ekonomik bağlarla çok derin ve ayrılmaz bir şekilde iç içe geçerek kendi yıkımlarına da davetiye çıkarmışlardır."
Keynes, anlaşmaya yönelik sert eleştirisinde sadece anlaşmanın Avrupa ekonomisi üzerindeki ani yansımalarıyla ilgilenmiyordu. Aslında, mali istikrarsızlığın, yenilen güçlerin haksız bir cezalandırma olduğuna inandıkları şeye duydukları kızgınlıkla birleştiğinde, kaçınılmaz olarak başka bir çatışmanın tohumlarını ekeceğinden korkuyordu.
Barışın Ekonomik Sonuçları uluslararası bir sansasyon haline gelse de Keynes'in kaderinde 20. yüzyılın Cassandra'sı olmak vardı. Virginia Woolf'un kocası Leonard Woolf ona şaka yollu "Keynessandra" lakabını takmıştı. 1930'larda bir dizi değişiklikle Versay Antlaşması'nın şartları yumuşatıldı, ancak II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesini önlemek için artık çok geçti.
"Avrupa'yı Bulduğundan Daha Huzursuz Bırakan" Bir "Kartaca Barışı"
"Keynes, 1920 yılında Everybody's Magazine'de yayınlanan bir makalesinde "Almanya, savaşın evrensel ve yıkıcı karakterinden dolayı özel ve kendine özgü bir sorumluluk taşımaktadır" diye yazmıştır. Yine de İngiliz ekonomist, antlaşmanın Savaş Suçluluğu Maddesi olarak adlandırılan maddesinin meşruiyetine karşı çıkarak, mağlup Merkez güce cezalandırıcı barış hükümleri dayatmanın sadece "Almanya'nın başlattığı yıkımı tamamlama riskini doğuracağını" savunmuştur.
Keynes, Almanya'yı yok etmeye çalışmak yerine, "Büyük Dörtlü "nün gelecekteki bir çatışma riskini bertaraf etmesi gerektiğine inanıyordu. Bununla birlikte, "Avrupa'nın gelecekteki yaşamının" dünya liderlerinin ana kaygısı olmadığını acı bir şekilde belirtti. Onlar intikam, "emperyal yüceltmeler", "güçlü ve tehlikeli bir düşmanın gelecekte zayıflatılması" ve kendi borçlarını ödemek için Almanya'dan yüksek savaş tazminatı talep etmekle çok meşguldüler. Nihayetinde Müttefikler, özellikle de Fransa, Almanya'yı zayıflatarak güvenliklerini garanti altına almayı tercih etti.
Versay'da, yeni kurulan Weimar Cumhuriyeti delegasyonu, ülkelerinin silahsızlandırılmasını ve topraklarının yüzde 10 oranında küçültülmesini öngören bir antlaşma imzaladı. Diğer hükümler Almanya'nın sömürgelerinden vazgeçmesini ve savaşın tüm maliyetini karşılamayı kabul etmesini talep ediyordu. Ancak Keynes, anlaşmanın "Avrupa'nın ekonomik rehabilitasyonu için hiçbir hüküm içermediği – mağlup Merkezi imparatorlukları iyi komşular haline getirecek, Avrupa'nın yeni devletlerini istikrara kavuşturacak hiçbir şey içermediği" uyarısında bulundu.
Keynes'e göre istikrarlı bir siyasi ortam ancak güçlü ekonomik ve mali temellere dayanabilirdi. II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesine yol açan olaylar ekonomistin görüşlerini kanıtlar nitelikteydi.
Finansal İstikrarsızlık ve Enflasyonun Tehlikeleri
Keynes makalesinde, Almanya'dan "Müttefik ve Ortak Güçlerin sivil halkına ve mülklerine verilen tüm zararın tazmin edilmesini" istemenin, Müttefik güçlerin Avrupa'nın ekonomik geleceğiyle ne kadar ilgilendiklerini gösterdiğinden yakınıyordu. Yine de Keynes, Weimar Cumhuriyeti'nin ekonomisini güçlendirmesine izin vermenin, savaşın getirdiği yıkımın ardından Avrupa'yı yeniden inşa etmenin anahtarı olduğuna inanıyordu.
İngiliz ekonomist, "Savaşın genel maliyetini Almanya'dan çıkarmak için yürütülen kampanyanın, devlet adamlarımızın sorumlu olduğu en ciddi siyasi akılsızlıklardan biri olduğuna inanıyorum" diyordu.
Keynes'e göre Avrupa ülkelerinin ekonomileri tek başlarına ayakta kalamayacak kadar birbirlerine bağımlıydı. En önemlisi, tazminat miktarının çok yüksek tutulması, Almanya'nın ithal ettiği malların maliyetini artık karşılayamayacağı anlamına geliyordu. Oysa komşu ülkeler ekonomilerini ayakta tutmak için merkezi güce yaptıkları ihracata güveniyorlardı.
Zaten zor olan durumu daha da karmaşık hale getirmek için Versay Antlaşması, savaşın neden olduğu enflasyon sorununa bir çözüm içermiyordu. Keynes, "İç çekişmeler ve uluslararası nefretle parçalanmış, savaşan, açlık çeken, yağmalayan ve yalan söyleyen verimsiz, işsiz, dağınık bir Avrupa bizi bekliyor" diye uyarmıştı.
1923 yılında Keynes'in korkunç öngörüsü gerçekleşti. Almanya savaş tazminatı taksitlerini ödemeyince, Fransa ve Belçika Almanya'nın batısındaki kömür zengini Ruhr bölgesini işgal etti. Weimar hükümeti buna üretimi durdurarak ve yüksek fiyatlar karşısında daha fazla para basarak karşılık verdi. Bunu izleyen hiperenflasyon Almanya'yı çöküşün eşiğine getirdi.
1923 yılı sonunda bir dolar 4,2 trilyon marka eşitti. Bavyera'da Adolf Hitler, daha sonra Birahane Darbesi olarak bilinen bir darbe ile iktidarı ele geçirmeye çalıştı. Darbe başarısız olsa da, Nazi partisinin Versay Antlaşması'na karşı saldırısı, 1919'un cezalandırıcı barış şartları karşısında şok olan birçok Alman'da yankı buldu. Kriz, 1924 yılında Müttefiklerin Almanya'nın sahip olduğu tazminat miktarını düşürmeyi kabul etmesi ve Weimar hükümetine önemli bir kredi vermesiyle çözüldü.
Ancak ekonomik ve siyasi durum kırılgan olmaya devam etti. 1930'larda Büyük Buhran yeni bir krize yol açtı. Amerikan kredilerine bağımlı hale gelen Almanya'da Wall Street Çöküşü ekonominin çökmesine yol açtı. Nazi partisi, yaygın hayal kırıklığını oy kazanmak için kanalize edebildi. Adolf Hitler 1933 yılında Almanya Şansölyesi oldu ve Avrupa kıtasını II. Dünya Savaşı'na sürükledi.
"İnsanlar Her Zaman Sessizce Ölmeyecektir:" John Maynard Keynes
![John Maynard Keynes II. Dünya Savaşı'nı Nasıl Tahmin Etti? 3 Varşova yakınlarındaki Alman askerleri](https://evrenatlasi.com/wp-content/uploads/2024/02/alman-ordusu-varsova.jpg)
Weimar hükümeti başlangıçta Versay Antlaşması'nı imzalamayı reddetti. Almanya ile İtilaf Devletleri arasındaki 1918 ateşkes şartları ABD Başkanı Woodrow Wilson'un On Dört Maddesi'ne dayanırken, nihai barış hükümleri beklenenden daha sertti. Mayıs 1919'da, dönemin Alman Dışişleri Bakanı Kont Ulrich von Brockdorff-Rantzau, anlaşmanın milyonlarca Alman için bir "ölüm cezası" olduğunu ilan etti.
Weimar bakanının konuşması sırasında orada bulunan Keynes, okuyucularına "insanların her zaman sessizce ölmeyeceğini" hatırlattı. Bazılarını uyuşukluğa ve çaresiz bir umutsuzluğa sürükleyen açlık, diğer karakterleri histerinin sinirsel dengesizliğine ve çılgınca bir umutsuzluğa sürükler. Ve bunlar sıkıntı içinde örgütlenmenin kalıntılarını alaşağı edebilir ve uygarlığın kendisini batırabilir."
28 Haziran 1919'da Alman delegasyonu nihayet anlaşmayı imzalamayı kabul etti. Bu karar ülke halkı arasında bir öfke ve şok dalgası yarattı ve birçok Alman barışı Diktat (dikte edilen barış) olarak adlandırdı.
Bunu izleyen genel kızgınlık ve güvensizlik ortamında, Dolchstoßlegende (sırttan bıçaklanma efsanesi) olarak adlandırılan efsane güç kazandı. Bu efsaneye göre, General Mareşal Paul von Hindenburg'un ülkenin yenilgisinin nedenlerini araştıran Parlamento Komitesi önünde verdiği ifadede belirttiği gibi, 1918'deki Alman yenilgisinin suçlusu "ordunun iyi çekirdeği" değildi. Bir İngiliz generalden yanlış alıntı yapan Hindenburg, Almanya'nın iç cephedeki devrimciler tarafından "sırtından bıçaklandığını" savundu.
Halkın çoğunluğu tarafından gerçek olarak kabul edilen Dolchstoßlegende, liderleri barış antlaşmasını imzalayan "Kasım suçlularını" ülkelerine ihanet etmekle suçlayan aşırı sağcı partinin önemli bir özelliği haline geldi.
Antlaşmayı takip eden yıllarda, cezalandırıcı barış hükümleri Weimar hükümetinin vatandaşlarından uzaklaşmasına katkıda bulundu. Aksine, antlaşmayı ortadan kaldırmaya kararlı olan milliyetçi partiler popülerlik kazandı.
Keynes şöyle yazıyordu: "Eğer Orta Avrupa'nın yoksullaşmasını kasten hedeflersek, intikam, öyle tahmin ediyorum ki, gecikmeyecektir." "O zaman hiçbir şey, gericiliğin güçleri ile devrimin umutsuz çırpınışları arasında, önünde son Alman savaşının dehşetinin sönüp gideceği ve kim galip gelirse gelsin, bizim kuşağımızın uygarlığını ve ilerlemesini yok edecek olan o son iç savaşı çok uzun süre erteleyemez."
1933 ile II. Dünya Savaşı'nın başlangıcı arasında Adolf Hitler, önce Şansölye sonra da Führer olarak, Keynes'in öngördüğü "intikamı" aramaya koyuldu. "Alman İşçi Partisi'nin (gelecekteki Nazi partisi) programının ikinci maddesinde "Alman halkının diğer uluslarla ilişkilerinde eşit haklara sahip olmasını ve Versay ve Saint-Germain barış anlaşmalarının iptal edilmesini talep ediyoruz" deniyordu.
Mart 1935'te Hitler, Versay şartlarını açıkça hiçe sayarak Almanya'yı (yeniden) askerileştirmeye başladı. Bir yıl sonra Hitler, orduya Rhineland'ı yeniden işgal etme emri vererek anlaşmaya meydan okudu. Milletler Cemiyeti'nin krizi çözme girişimleri büyük ölçüde başarısızlıkla sonuçlandı.
Ardından, II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden bir yıl önce, Almanca konuşan tüm Avrupa halklarını tek bir "Büyük Almanya" haline getirmeyi amaçlayan ve Alman halkının Lebensraum'ları üzerindeki sözde hakkını talep eden Hitler, Avusturya'nın Almanya'ya bağlanması emrini verdi. Führer 1938'de Çekoslovakya'da etnik olarak Alman olan pek çok kişinin yaşadığı Sudetenland bölgesini de ilhak etmeye çalıştı.
1939'da Alman ordusu, yirmi yıl önce Versay Antlaşması ile restore edilen uluslardan biri olan Polonya'yı işgal ettiğinde, John Maynard Keynes'in korktuğu ve öngördüğü çatışma gerçeğe dönüştü.